مدیر سایت
اضطراب، اختلالات خلقی و انزوای اجتماعی از شایعترین چالشهای روانشناختی عصر حاضر هستند که میلیونها نفر را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار میدهند. اگرچه سالهاست میدانیم آمیگدال (بادامک مغز) نقش محوری در تنظیم ترس و هیجانات دارد، اما عملکرد دقیق این ساختار در شکلگیری رفتارهای اضطرابی مانند یک راز باقی مانده بود. بهتازگی دانشمندان دانشگاه میگل هرناندز الچه (UMH) در اسپانیا موفق به شناسایی مدار عصبی بسیار خاصی در آمیگدال شدهاند که مانند یک «کلید خاموش و روشن» برای اضطراب و دوریجویی از اجتماع عمل میکند؛ مداری که با بازگرداندن تعادل به آن، میتوان نشانههای اضطراب را معکوس ساخت.
نقش کلیدی ژن Grik4 و اختلال در نورونهای آمیگدال
پژوهشگران در این مطالعه که در مجله علمی معتبر iScience منتشر شده است، بر روی گیرندههای گلوتامات و بهویژه نقش ژن Grik4 تمرکز کردند. در مدلهای آزمایشگاهی، بیان بیش از حد این ژن باعث افزایش بیش از حد تحریکپذیری عصبی و ایجاد رفتارهایی شباهتیافته به اضطراب مفرط، افسردگی و انزوای اجتماعی شد؛ ویژگیهایی که در اختلالاتی نظیر اوتیسم، اسکیزوفرنی و اختلالات اضطرابی شدید به وفور دیده میشوند.
این تیم تحقیقاتی به سرپرستی خوانیتا لرما (Juan Lerma) دریافتند که فعالیت غیرطبیعی نورونها در بخش آمیگدال بازولترال (BLA)، ارتباط پیامرسانی با نورونهای بازدارنده در بخش آمیگدال سانترولترال (CeA) را مختل میکند. این عدم تعادل هورمونی و الکتریکی، مستقیماً به بروز رفتارهای اضطرابی منجر میشود.
معکوس کردن اضطراب با اصلاح تنظیمات عصبی
دانشمندان با استفاده از مهندسی ژنتیک و ویروسهای دستکاریشده، فعالیت ژن Grik4 را در بخش آمیگدال بازولترال به حالت طبیعی بازگرداندند. نتایج این مداخله شگفتانگیز بود:
-
بهبود تعاملات اجتماعی: موشها تمایل بسیار بیشتری برای ارتباط و مواجهه با افراد ناآشنا نشان دادند.
-
کاهش رفتارهای اجتنابی: ترس شدید از محیطهای باز و ناشناخته به طرز چشمگیری کاهش یافت.
-
بازگشت الگوی طبیعی مغز: پیامرسانی بین سلولهای عصبی آمیگدال به حالت کاملاً متعادل بازگشت.
نکته حائز اهمیت این است که وقتی دانشمندان این روش درمان را روی نمونههای عادی (غیرژنتیکی) که به صورت طبیعی دچار اضطراب بالا بودند نیز پیاده کردند، رفتارهای اضطرابی آنها معکوس شد. این موضوع نشان میدهد که مدار کشفشده یک مکانیسم عمومی در مغز برای تنظیم هیجانات است و تنها محدود به یک مدل ژنتیکی خاص نیست.
پیچیدگی مغز؛ نیاز به درمانهای چندبعدی
با وجود موفقیت کامل در درمان اضطراب و رفتارهای اجتنابی، این مداخله نتوانست نقایص مربوط به حافظه تشخیص اشیاء را درمان کند. این امر اثبات میکند که اختلالات روانشناختی پیچیده ناشی از یک بخش واحد در مغز نیستند، بلکه پیامد تعامل چندین شبکه مختلف (مانند آمیگدال برای هیجانات و هیپوکامپ برای حافظه) میباشند.
چشمانداز آینده در درمان دقیق اختلالات اضطرابی
کشف این مدار کوچک اما حیاتی، راه را برای تولید داروهای هدفمندتر و درمانهای غیرتهاجمی عصبی هموار میسازد. به جای استفاده از داروهای عمومی که تمام بخشهای مغز را تحت تأثیر قرار داده و عوارض جانبی متعدد ایجاد میکنند، آینده درمانهای روانپزشکی به سمت هدفگیری دقیق همین مدارهای آسیبدیده حرکت خواهد کرد.
شناسنامه و منبع مقاله علمی
-
عنوان اصلی مقاله: Scientists reverse anxiety by fixing a tiny brain circuit
-
نویسندگان: آلوارو گارسیا (Álvaro García)، خوان لرما (Juan Lerma) و همکاران
-
مرجع و مجله: دانشگاه میگل هرناندز الچه (Universidad Miguel Hernández de Elche) / مجله علمی iScience / بازنشر در ScienceDaily (۳ ژوئن ۲۰۲۶)
-
شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): Published in iScience (June 3, 2026) / Article Reference: Universidad Miguel Hernández
-
لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.sciencedaily.com/releases/2026/06/260603015356.htm
