ستایش ایدی زاده
بسیاری از نوجوانان و جوانان بخش زیادی از روز خود را در شبکه‌های اجتماعی سپری می‌کنند و بازخوردهای دریافت‌شده در این پلتفرم‌ها نقش مهمی در احساسات آنها ایفا می‌کند. پژوهش جدید دانشمندان دانشگاه آمستردام (UvA) نشان می‌دهد دریافت «لایک» در شبکه‌های اجتماعی تأثیر مستقیمی بر خلق‌وخو و حالات روحی جوانان دارد و دریافت لایک‌های کمتر از حد انتظار، احساسات منفی را در آنها تقویت می‌کند.
فرایند روانی دریافت لایک در شبکه‌های اجتماعی
پژوهشگران در این مطالعه با بررسی رفتارهای آنلاین و واکنش‌های هیجانی نوجوانان و جوانان دریافتند که دریافت لایک در شبکه‌های اجتماعی همانند یک «پاداش اجتماعی» در مغز عمل می‌کند. سیستم پاداش مغز هنگام دریافت بازخورد مثبت فعال می‌شود و دوپامین آزاد می‌کند.
یافته‌های این بررسی نکات مهمی را روشن می‌سازند:
-
دریافت لایک‌های زیاد، خلق‌وخوی فرد را به‌طور لحظه‌ای بهبود می‌بخشد و احساس پذیرفته‌شدن در گروه همسالان را ایجاد می‌کند.
-
عدم دریافت لایک یا کمتر بودن آن نسبت به انتظارات شخص، باعث احساس طردشدگی، کاهش عزت‌نفس و ایجاد خلق منفی می‌شود.
-
جوانانی که وابستگی بالاتری به بازخوردهای آنلاین دارند، نوسانات خلقی شدیدتری را در طول روز تجربه می‌کنند.
ضرورت آموزش سواد رسانه‌ای و مدیریت سلامت روان
پژوهشگران دانشگاه آمستردام تأکید می‌کنند که آسیب‌پذیری هیجانی نوجوانان در برابر لایک‌های شبکه‌های اجتماعی نیازمند توجه جدی خانواده‌ها و متخصصان سلامت روان است. ارزش‌گذاری فردی بر اساس بازخوردهای مجازی می‌تواند پایه‌های عزت‌نفس را متزلزل کرده و ریسک بروز اضطراب اجتماعی و افسردگی را افزایش دهد.
آموزش سواد رسانه‌ای، آگاهی‌بخشی درباره مکانیسم‌های الگوریتمی شبکه‌های اجتماعی و تشویق نوجوانان به برقرار کردن روابط واقعی و پایدار، از راهکارهای حیاتی برای کاهش وابستگی روانی به بازخوردهای دنیای دیجیتال به شمار می‌روند.
شناسنامه و منبع مقاله علمی
-
عنوان اصلی مقاله: Young people’s moods directly affected by social media likes
-
نویسندگان: پژوهشگران دانشکده علوم رفتاری و اجتماعی دانشگاه آمستردام (University of Amsterdam – UvA)
-
مرجع و مجله: گزارش رسمی وب‌سایت خبری دانشگاه آمستردام (UvA News) / بازنشر در ScienceDaily
-
شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): گزارش‌شده در بخش اخبار پژوهشی دانشگاه آمستردام (Release ۲۰۲۴/۱۰)
-
لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.uva.nl/shared-content/uva/en/news/news/2024/10/young-peoples-moods-directly-affected-by-social-media-likes.html
