افسردگی یک بیماری یکنواخت و یکسان نیست. عواقب جسمانی این اختلال نیز در افراد مختلف تفاوت دارد. دانشمندان سالها میدانستند که افسردگی خطر ابتلا به اختلالات متابولیک را افزایش میدهد. اما پژوهشهای جدید نشان میدهند که انواع مختلف افسردگی، با بیماریهای قلبی و متابولیک متفاوتی ارتباط مستقیم دارند.
پژوهشگران عصبروانداروشناسی نتایج این مطالعه گسترده را در کنگره اروپایی ECNP در آمستردام ارائه کردند. این یافتهها اهمیت روانپزشکی دقیق و شخصیسازیشده را برای حفاظت از سلامت جسم و روان اثبات میکنند.
جزئیات پژوهش درباره رابطه انواع افسردگی با سلامت جسمانی
دانشمندان در این مطالعه ۷ ساله، ۵۷۹۴ فرد بزرگسال را زیر نظر گرفتند. تمام شرکتکنندگان در مطالعه اپیدمیولوژی چاقی هلند (NEO) حضور داشتند. هیچیک از داوطلبان در شروع پژوهش به دیابت یا بیماریهای قلبی-عروقی مبتلا نبودند.
پژوهشگران با بررسی پرسشنامههای دقیق، دو زیرنوع اصلی افسردگی را در میان داوطلبان شناسایی کردند:
-
افسردگی مالیخولیایی (Melancholic): علائم اصلی این نوع شامل بیداری زودهنگام صبحگاهی و کاهش شدید اشتها است.
-
افسردگی آتیپیک یا مرتبط با انرژی (Atypical/Energy-related): علائم اصلی این فرم شامل خستگی مفرط، پرخوابی و افزایش اشتها میشود.
طی دوره مطالعه، حدود ۸ درصد از شرکتکنندگان به یک اختلال قلبی-متابولیک مبتلا شدند. نوع بیماری جسمانی ایجادشده، وابستگی مستقیمی به نوع افسردگی فرد داشت.
رابطه افسردگی آتیپیک با ابتلا به دیابت نوع ۲
افراد مبتلا به افسردگی آتیپیک یا مرتبط با انرژی، حدود ۲.۷ برابر بیشتر از افراد سالم به دیابت نوع ۲ مبتلا شدند. اما این گروه با خطر بالاتری برای ابتلا به بیماریهای قلبی-عروقی مواجه نشدند.
رابطه افسردگی مالیخولیایی با بیماریهای قلبی و سکته
در مقابل، مبتلایان به افسردگی مالیخولیایی حدود ۱.۵ برابر بیشتر از دیگران دچار بیماریهای قلبی-عروقی (مانند سکته قلبی یا سکته مغزی) شدند. این افراد خطر معناداری را برای ابتلا به دیابت نوع ۲ نشان ندادند.
بیوشیمی متفاوتی که انواع افسردگی را متمایز میکند
دکتر یوری میلانسکی، محقق ارشد این مطالعه از مرکز پزشکی دانشگاه آمستردام، نتایج متابولیک را اینگونه تحلیل میکند:
«تحلیلهای متابولیک نشان دادند که بیماران مبتلا به علائم آتیپیک، اختلالاتی را در فرآیندهای التهابی و متابولیک بروز میدهند. ما این ردپای زیستی را در بیماران مبتلا به افسردگی مالیخولیایی مشاهده نکردیم. این موضوع وجود مسیرهای بیوشیمیایی متفاوت میان انواع افسردگی و سلامت قلب را ثابت میکند.»
وی میافزاید: «این کشف ما را به سمت مفهوم روانپزشکی دقیق (Precision Psychiatry) سوق میدهد. ما باید ارتباطهای جسمانی را بر اساس شناسنامه روانشناختی هر فرد ارزیابی کنیم تا درمانهای فردیسازیشده بهتری ارائه دهیم.»
اهمیت روانپزشکی دقیق در پیشگیری از بیماریها
دکتر چیارا فابری از دانشگاه بولونیا در نظر مستقل خود تاکید میکند: «پیشگیری و درمان بیماریهای جسمانی در بیماران مبتلا به افسردگی، اهمیتی برابر با درمان خود افسردگی دارد. فدراسیون بینالمللی دیابت پیشبینی میکند آمار ابتلا به دیابت تا سال ۲۰۵۰ رشد ۱۰ درصدی خواهد داشت. بنابراین، تشخیص زودهنگام بیماریهای قلبی-متابولیک در افراد دارای علائم افسردگی یک اولویت درمانی است.»
شناسنامه و منبع مقاله علمی
-
عنوان اصلی مقاله: Your type of depression could shape your body’s future health
-
نویسندگان: Dr. Yuri Milaneschi (دانشگاه آمستردام) و همکاران
-
مرجع و مجله: کنگره اروپایی عصبروانداروشناسی (European College of Neuropsychopharmacology – ECNP) / بازنشر در ScienceDaily
-
شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): ScienceDaily Release ID: 251012054604
-
لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.sciencedaily.com/releases/2025/10/251012054604.htm
