ستایش ایدی زاده
آیا نوع فرآوری غذا بر سلامت مغز اثر دارد؟
بسیاری از مردم تصور میکنند پیروی از یک رژیم غذایی سالم اثرات منفی خوراکیهای صنعتی را به کامل جبران میکند. اما یافتههای پژوهشی جدید محققان دانشگاه موناش (Monash University) این دیدگاه را به چالش میکشد.
مصرف روزانه غذاهای فوقفرآوریشده (UPFs) آسیب مستقیم به عملکرد شناختی انسان میزند. این مواد حتی در صورت رعایت رژیمهای غذایی معتبر مانند رژیم مدیترانهای، میزان تمرکز و سرعت پردازش ذهنی را کاهش میدهند.
مصرف غذاهای فوقفرآوریشده و کاهش تمرکز ذهنی
پژوهشگران در این مطالعه وضعیت تغذیه و سلامت شناختی بیش از ۲۱۰۰ فرد بزرگسال را ارزیابی کردند. آنها دریافتند که افزایش مصرف این نوع خوراکیها رابطه مستقیم با افت تمرکز دیداری و کاهش سرعت پردازش اطلاعات دارد.
به گفته دکتر باربارا کاردوسو، تنها ۱۰ درصد افزایش در مصرف روزانه مواد فوقفرآوریشده، معادل اضافه کردن یک بسته چیپس به برنامه غذایی است. همین مقدار کم، توانایی فرد را در حفظ تمرکز و انجام محاسبات ذهنی بهطور ملموس کاهش میدهد.
دلیل اصلی آسیب به مغز: فرآوری صنعتی یا کیفیت غذا؟
غذاهای فوقفرآوریشده مانند نوشابهها، چیپسهای بستهبندی و غذاهای آماده، مراحل صنعتی پیچیدهای را طی میکنند. این فرآیندها ساختار طبیعی مواد غذایی را تخریب میکنند.
علاوه بر این، افزودنیهای شیمیایی و مواد نگهدارنده در فرآیند تولید به محصول اضافه میشوند. این مواد آسیبهای شناختی ایجاد میکنند. افت تمرکز ناظر بر کیفیت کلی تغذیه نیست؛ بنابراین درجه فرآوری صنعتی به تنهایی یک عامل خطر مستقل برای مغز محسوب میشود.
ارتباط با عوامل خطر زوال عقل و روانشناسی سلامت
این مطالعه اگرچه ارتباط مستقیمی با آلزایمر یافت نکرد، اما نشان داد مصرف زیاد این غذاها عوامل خطرساز زوال عقل را افزایش میدهد. مواردی مانند فشار خون بالا و چاقی از جمله این عوامل خطر هستند.
تمرکز پایه و اساس یادگیری، حل مسئله و تصمیمگیری در روانشناسی شناختی است. آسیب به تمرکز کیفیت زندگی فرد را کاهش میدهد؛ از این رو متخصصان روانشناسی سلامت تغییر الگوی تغذیه و کاهش خوراکیهای صنعتی را توصیه میکنند.
شناسنامه و منبع مقاله علمی
عنوان اصلی مقاله: Ultra-processed foods may be stealing your focus even if you eat healthy
نویسندگان: Barbara Cardoso (و همکاران در Monash University)
مرجع و مجله: ScienceDaily / Journal: Alzheimer’s & Dementia: Diagnosis, Assessment & Disease Monitoring
شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): DOI: 10.1002/dad2.70335
لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.sciencedaily.com/releases/2026/06/260608040017.htm
