سیده مبینا محسنی تکیه
لمس فیزیکی بهطور گسترده به عنوان یکی از مهمترین روشهای ایجاد صمیمیت و پیوند در روابط عاشقانه شناخته میشود. بدون در آغوش گرفتن، بوسیدن یا رابطه جنسی مکرر، زوجها نیاز دارند خلاقیت به خرج دهند تا علاقه و محبت خود را به یکدیگر منتقل کنند. بیشتر توصیههای رایج در حوزه روابط نیز همین ایده را تقویت میکنند؛ بهطور کلی فرض بر این است که نزدیکی فیزیکی بیشتر بهطور طبیعی منجر به رابطهای قویتر و سالمتر میشود.
اما همه افراد لمس را یکسان تجربه نمیکنند و همه به یک میزان آن را نمیخواهند. برخی عاشق ابراز محبت مکرر هستند، در حالی که برخی دیگر ممکن است آن را به میزان کمتر یا فقط در شرایط خاص ترجیح دهند. بنابراین زوجهایی که در این زمینه کاملاً همراستا نیستند، چه وضعیتی دارند؟ آیا لمس فیزیکی برای هر رابطه به یک اندازه اهمیت دارد؟
راحتی با لمس فیزیکی و سلامت رابطه
یک مطالعه منتشرشده در نوامبر ۲۰۲۵ در مجله Personal Relationships پاسخ این سؤال را ارائه کرده است و نتایج آن نشان میدهد که موضوع به این سادگی نیست. به جای اینکه صرفاً پرسیده شود آیا ابراز محبت فیزیکی پیشبینیکننده رضایت رابطه است، پژوهشگران بررسی کردند که راحتی با ابراز محبت و درک شباهت در این زمینه چگونه با سلامت کلی رابطه مرتبط است.
این مطالعه دادههای دو نمونه متفاوت را تحلیل کرد: یک گروه شامل نزدیک به ۲۰۰۰ فرد در روابط عاشقانه و یک گروه کوچکتر از زوجهایی که هر دو شریک در مطالعه شرکت کرده بودند. این نمونهها به پژوهشگران امکان داد هم تفاوتهای ادراکشده و هم تفاوتهای واقعی در راحتی با لمس فیزیکی را بررسی کنند. شرکتکنندگان ابزار سنجش سلامت رابطه را تکمیل کردند که رضایت، تعهد، صمیمیت، اعتماد، شور و عشق را ارزیابی میکرد. برای اندازهگیری میزان راحتی با ابراز محبت، آنها میزان لذت خود از انواع مختلف لمس فیزیکی را هم در محیط خصوصی و هم در محیط عمومی ارزیابی کردند.
واضحترین یافته این بود که راحتی بالاتر با ابراز محبت فیزیکی به طور قوی با سلامت بهتر رابطه مرتبط است. این بدان معناست که زوجهایی که بهطور کلی در رابطه خود با لمس راحت هستند و آن را میپذیرند، تمایل بیشتری به گزارش رضایت، صمیمیت و اعتماد دارند. این یافته برای هر دو نوع لمس خصوصی و عمومی صادق بود، اگرچه ارتباط آن با لمس خصوصی به مراتب قویتر بود.
تفاوتهای ادراکشده و واقعی
پژوهشگران همچنین متوجه شدند که تفاوت راحتی با شریک اهمیت دارد، اما با یک نکته کلیدی. در نمونه بزرگتر افراد، کسانی که فاصله بیشتری بین سطح راحتی خود و شریکشان احساس میکردند، گزارش سلامت رابطه پایینتری داشتند. با این حال، وقتی پژوهشگران سطح کلی راحتی زوج را لحاظ کردند، اثرات منفی تفاوت کمتر مداوم بود. این بدان معناست که حتی اگر شرکا در میزان راحتی خود با ابراز محبت کاملاً همراستا نباشند، داشتن سطح کلی بالای راحتی میتواند اثرات منفی ناهماهنگی را کاهش دهد. جالب است که دادههای دایادیک زوجها کمی متفاوت بود. وقتی تفاوتهای واقعی خودگزارشی شده بین شرکا تحلیل شد، این ناهماهنگیها به شدت با سلامت رابطه مرتبط نبودند. در عوض، آنچه برای این زوجها مهم بود، تفاوتی بود که آنها احساس میکردند، نه تفاوت واقعی.
چرا لمس فیزیکی برای رابطه اهمیت دارد
به ندرت پیش میآید که دو شریک دقیقاً با هم هماهنگ باشند در میزان دلخواه ابراز محبت فیزیکی، دفعات آن، نوع لمسها یا شرایط ابراز محبت. برای مثال، ممکن است یک شریک به جلسات مکرر در آغوش گرفتن و لمس ناگهانی در طول روز علاقه داشته باشد، در حالی که شریک دیگر ترجیح دهد محبت فقط در زمانها یا مکانهای خاص ابراز شود.
این تفاوتها به خودی خود مشکلساز نیستند و لزوماً به معنای ناسازگاری زوج نیستند. اگر زوج خارج از این حوزه در کل سازگار باشند و احساس کنند نیازهایشان در سایر جنبهها برآورده و مورد توجه قرار میگیرد، هیچ دلیلی وجود ندارد که این تفاوتها نتوانند به طور راحت با هم coexist کنند. اگر هر دو احساس احترام کنند و محبت به شیوهای معنادار دریافت و داده شود، لمس فیزیکی همچنان میتواند ابزار مؤثری برای ایجاد صمیمیت باشد، بدون اینکه به منبع تعارض تبدیل شود.
اثرات منفی برداشتهای اشتباه
این تفاوتها فقط زمانی مشکلساز میشوند که یکی یا هر دو شریک شروع به ارتباط آنها با احساسات منفی کنند. اگر یک شریک مرتباً برای ابراز محبت اقدام کند و پاسخ سرد یا بیمیلی دریافت کند، ممکن است فاصله یا کمبود محبت را به عنوان رد یا بیعلاقگی تعبیر کند. اگر این حالت تبدیل به الگو شود، ممکن است فرد خود را غیرقابل دوست داشتن یا نامطلوب ببیند.
به طور مشابه، شریکی که احساس فشار برای ابراز محبت بیشتر از حد راحتی خود دارد نیز نارضایتی خواهد داشت. او ممکن است احساس گناه و رنجش کند و مرزهای شخصی خود را بیاهمیت یا قابل مذاکره ببیند. برای این نوع زوجها، نبود یا حضور لمس، آنچه بیشترین آسیب را میزند نیست، بلکه برداشتهای آنها از این رفتار است.
حرکات کوچک، اما مؤثر
حتی حرکات کوچک و مداوم محبتآمیز میتواند فاصله را پر کند. یک بوسه سریع قبل از رفتن به محل کار، قرار دادن دست روی پای شریک هنگام تماشای تلویزیون یا کنار هم خوابیدن قبل از خواب میتواند مراقبت و توجه را منتقل کند. این حرکات نیازمند تغییر اساسی شخصیت شریک نیستند و لازم نیست بزرگ یا اغراقآمیز باشند. حتی اگر شریک کمعلاقه به لمس باشد، یک یا دو لحظه محبت در روز کافی است تا به شریک دیگر نشان دهد که تمایل به رسیدن به میانه راه دارد. پژوهش نشان میدهد که باور به تلاش شریک احتمالاً از میزان مطابقت طبیعی گرایش به لمس مهمتر است.
