حمایت سیاسی مجلات علمی می‌تواند اعتماد عمومی به علم را کاهش دهد

روان‌درمان، به گزارش PsyPost، پژوهشی جدید نشان می‌دهد زمانی که مجلات علمی از نامزدهای سیاسی حمایت می‌کنند، ممکن است اعتماد عمومی به علم و نهادهای علمی کاهش یابد. این اثر به‌ویژه در میان افراد میانه‌رو و محافظه‌کار دیده شده است. پژوهشگران همچنین دریافتند چنین موضع‌گیری‌هایی برداشت افراد از بی‌طرفی، صلاحیت و فایده اجتماعی علم را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

اعتماد عمومی به علم نقش مهمی در پذیرش اطلاعات علمی دارد. این اعتماد می‌تواند بر نحوه واکنش مردم به موضوعاتی مانند همه‌گیری‌ها، تغییرات اقلیمی و سیاست‌های مبتنی بر شواهد اثر بگذارد.

با این حال، ورود مستقیم مجلات علمی به رقابت‌های سیاسی می‌تواند مرز میان اطلاع‌رسانی علمی و موضع‌گیری سیاسی را کمرنگ کند. مطالعه جدید تلاش کرده است پیامدهای روان‌شناختی این نوع موضع‌گیری را بررسی کند.

حمایت سیاسی مجلات علمی چگونه اعتماد به علم را تغییر می‌دهد؟

این پژوهش توسط استیلیانوس سیروپولوس، کایل فیوره لاو، کریستال لی، برنهارد لایدنر و کوین ال. یانگ انجام شد. پژوهشگران برای بررسی این موضوع از سه آزمایش آنلاین پیش‌ثبت‌شده استفاده کردند.

در مجموع، ۶۲۸۱ نفر در این سه آزمایش شرکت کردند. هدف اصلی پژوهشگران بررسی این بود که آیا مشاهده حمایت سیاسی یک مجله علمی می‌تواند برداشت افراد از علم و نهادهای علمی را تغییر دهد یا خیر.

پژوهشگران از مفهوم روان‌شناختی استدلال انگیزشی برای توضیح این پدیده استفاده کردند. استدلال انگیزشی به این معناست که افراد گاهی اطلاعات را به شکلی پردازش می‌کنند که با باورها، ارزش‌ها و هویت‌های قبلی آنها هماهنگ باشد.

در چنین شرایطی، افراد ممکن است اطلاعاتی را که با دیدگاه سیاسی آنها تضاد دارد، با تردید بیشتری بررسی کنند.

پژوهشگران اعتماد به علم را چگونه سنجیدند؟

پژوهشگران اعتماد به علم را یک مفهوم واحد در نظر نگرفتند. آنها چند جنبه متفاوت از اعتماد عمومی را بررسی کردند.

یکی از این جنبه‌ها بی‌طرفی و یکپارچگی علمی بود. این بخش نشان می‌دهد افراد تا چه اندازه علم را نهادی مستقل و عاری از سوگیری سیاسی می‌دانند.

جنبه دیگر، صلاحیت علمی بود. این مفهوم به میزان اعتماد افراد به توانایی دانشمندان برای ارائه اطلاعات دقیق و قابل اعتماد مربوط می‌شود.

پژوهشگران همچنین خیرخواهی را بررسی کردند. در این بخش مشخص شد افراد تا چه اندازه تصور می‌کنند علم در جهت منافع عمومی فعالیت می‌کند و هدف پنهانی ندارد.

در نهایت، اعتماد رفتاری نیز مورد بررسی قرار گرفت. این شاخص نشان می‌داد افراد تا چه اندازه حاضرند در زندگی روزمره از توصیه‌های علمی پیروی کنند.

آزمایش اول چه چیزی را نشان داد؟

نخستین آزمایش کمی پیش از انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا در سال ۲۰۲۰ انجام شد. در این آزمایش ۳۰۸۱ نفر شرکت کردند.

شرکت‌کنندگان به‌صورت تصادفی در گروه‌های مختلف قرار گرفتند. یک گروه توضیحی خنثی درباره مجلات علمی دریافت کرد. این توضیح شامل اطلاعاتی درباره تاریخچه و مأموریت مجلات بود.

گروه دیگر همان اطلاعات را دریافت کرد، اما متن برای آنها شامل بخش‌هایی از مواضع سیاسی واقعی مجلات نیز بود. این مواضع از حمایت از جو بایدن یا انتقاد از دونالد ترامپ حکایت داشت.

نتایج نشان داد مشاهده این مواضع سیاسی با کاهش اعتماد کلی به نهادهای علمی همراه بود.

این کاهش اعتماد بیشتر در میان افراد میانه‌رو و محافظه‌کار دیده شد. آنها پس از مشاهده مواضع سیاسی، علم را کمتر بی‌طرف ارزیابی کردند.

در میان افراد محافظه‌کار، مشاهده این مطالب همچنین با افزایش برخی باورهای توطئه‌آمیز درباره علم و منشأ ویروس کرونا همراه بود. با این حال، موضع‌گیری سیاسی مجلات تأثیر معناداری بر تمایل افراد برای پیروی از توصیه‌های عملی بهداشتی نداشت.

آزمایش دوم یافته‌های اولیه را تأیید کرد

پژوهشگران چند روز پیش از انتخابات نوامبر ۲۰۲۰ آزمایش دوم را انجام دادند. این بار ۱۰۵۶ نفر در مطالعه شرکت کردند.

ساختار آزمایش مشابه مرحله نخست بود. شرکت‌کنندگان یا مطالب خنثی درباره مجلات علمی را می‌خواندند یا با مواضع سیاسی آنها درباره نامزدهای انتخاباتی مواجه می‌شدند.

نتایج بار دیگر کاهش اعتماد عمومی به علم را نشان داد.

افراد میانه‌رو و محافظه‌کار پس از مشاهده حمایت سیاسی مجلات، علم را بیشتر دارای سوگیری سیاسی ارزیابی کردند. در این آزمایش، تمایل افراد برای استفاده از منابع علمی به‌منظور دریافت اطلاعات درباره کرونا نیز کاهش یافت.

با این حال، مانند آزمایش نخست، موضع‌گیری سیاسی مجلات تأثیر معناداری بر تمایل افراد به رعایت توصیه‌های عملی ایمنی نداشت.

آیا نتایج در انتخابات ۲۰۲۴ نیز تکرار شد؟

پژوهشگران برای بررسی پایداری یافته‌ها، چهار سال بعد آزمایش سوم را انجام دادند. این آزمایش در دوره انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا در سال ۲۰۲۴ انجام شد.

در این مرحله ۲۱۴۴ نفر در پژوهش شرکت کردند. شرکت‌کنندگان مطالب مرتبط با مجلات و رسانه‌های علمی مانند Scientific American، Nature و The Economist را مشاهده کردند.

برخی افراد مطالب خنثی دریافت کردند. گروه دیگر با مطالبی مواجه شدند که شامل حمایت انتخاباتی یا انتقاد سیاسی از نامزدها بود.

نتایج آزمایش سوم نیز با یافته‌های دو آزمایش قبلی هماهنگ بود. مشاهده مواضع سیاسی با کاهش اعتماد عمومی به علم و افزایش این تصور همراه شد که ارزش‌ها و دیدگاه‌های سیاسی می‌توانند بر پژوهش علمی اثر بگذارند.

کاهش اعتماد و برداشت منفی از بی‌طرفی علم، بار دیگر در میان افراد میانه‌رو و محافظه‌کار شدیدتر بود.

چرا موضع‌گیری سیاسی می‌تواند اعتماد به علم را کاهش دهد؟

یکی از توضیح‌های احتمالی، استدلال انگیزشی است.

افراد معمولاً اطلاعات جدید را فقط بر اساس محتوای آن ارزیابی نمی‌کنند. هویت سیاسی و باورهای قبلی نیز می‌تواند بر ارزیابی منبع اطلاعات تأثیر بگذارد.

برای مثال، اگر فردی یک مجله علمی را نهادی بی‌طرف بداند، ممکن است از آن انتظار داشته باشد که در موضوعات سیاسی نیز موضعی غیرحزبی داشته باشد.

وقتی همان مجله از یک نامزد سیاسی حمایت می‌کند، این رفتار ممکن است با انتظار قبلی فرد تضاد داشته باشد. در نتیجه، فرد ممکن است اعتبار و بی‌طرفی آن مجله را دوباره ارزیابی کند.

این واکنش می‌تواند از یک مجله خاص فراتر برود و بر نگرش فرد نسبت به جامعه علمی نیز اثر بگذارد. یافته‌های پژوهش حاضر نیز با همین الگو سازگار است.

حمایت سیاسی لزوماً باعث تغییر دیدگاه سیاسی افراد نشد

یکی از نکات مهم پژوهش این بود که مشاهده حمایت سیاسی مجلات علمی الزاماً باعث تغییر نظر افراد درباره نامزدهای سیاسی نشد.

به عبارت دیگر، موضع‌گیری یک مجله علمی ظاهراً نتوانست به شکل معناداری افراد را به سمت نامزد مورد حمایت خود سوق دهد.

در مقابل، این موضع‌گیری توانست بر نگرش افراد نسبت به علم و نهادهای علمی اثر بگذارد.

این یافته از دیدگاه ارتباطات علمی اهمیت زیادی دارد. اگر هدف یک نهاد علمی، افزایش پذیرش علم در میان گروه‌های مختلف جامعه باشد، موضع‌گیری سیاسی ممکن است پیامدهایی متفاوت از هدف اولیه آن ایجاد کند.

آیا همه افراد به یک شکل واکنش نشان دادند؟

خیر. واکنش شرکت‌کنندگان به موضع‌گیری سیاسی مجلات یکسان نبود.

کاهش اعتماد بیشتر در میان افراد میانه‌رو و محافظه‌کار مشاهده شد. دلیل احتمالی این موضوع آن است که مواضع سیاسی بررسی‌شده عمدتاً از نامزدهای دموکرات حمایت یا از دونالد ترامپ انتقاد می‌کردند.

بنابراین، افرادی که از نظر سیاسی با این مواضع فاصله بیشتری داشتند، واکنش منفی‌تری نشان دادند.

پژوهشگران تأکید می‌کنند که این موضوع یک محدودیت مهم برای تعمیم نتایج است. مطالعه حاضر به‌طور مستقیم بررسی نکرد که اگر یک مجله علمی از یک نامزد محافظه‌کار حمایت کند، افراد دارای گرایش سیاسی لیبرال چه واکنشی نشان خواهند داد.

آیا سکوت سیاسی همیشه بهترین راهکار است؟

پژوهشگران معتقد نیستند که علم باید در برابر تمام مسائل سیاسی سکوت کند.

گاهی سیاست‌های دولتی مستقیماً بر بودجه پژوهشی، سلامت عمومی یا آزادی علمی اثر می‌گذارند. در چنین شرایطی، سکوت کامل نهادهای علمی نیز ممکن است از سوی جامعه به‌عنوان بی‌تفاوتی یا ناتوانی در دفاع از علم تلقی شود.

بنابراین، مسئله اصلی انتخاب میان «موضع‌گیری سیاسی» و «سکوت کامل» نیست.

چالش مهم‌تر این است که نهادهای علمی چگونه می‌توانند از شواهد علمی و سیاست‌های مبتنی بر علم دفاع کنند، بدون آنکه اعتبار خود را در نگاه بخش‌هایی از جامعه به یک جریان سیاسی خاص گره بزنند.

پژوهشگران نیز بر ضرورت مطالعات بیشتر درباره این تعادل تأکید کرده‌اند.

اهمیت یافته‌ها برای ارتباطات علمی

اعتماد یکی از پایه‌های اصلی ارتباطات علمی است. زمانی که مردم یک منبع علمی را بی‌طرف و قابل اعتماد بدانند، احتمال بیشتری دارد اطلاعات آن را بررسی و استفاده کنند.

از سوی دیگر، اگر یک نهاد علمی به‌عنوان یک بازیگر سیاسی شناخته شود، بخشی از مخاطبان ممکن است اطلاعات علمی آن را نیز از دریچه هویت سیاسی خود ارزیابی کنند.

این مسئله برای حوزه‌هایی مانند سلامت عمومی اهمیت بیشتری دارد. کاهش اعتماد به یک منبع علمی می‌تواند در برخی شرایط، تمایل افراد برای دریافت اطلاعات علمی از همان منبع را نیز کاهش دهد.

پژوهش حاضر نشان می‌دهد نحوه ارتباط نهادهای علمی با جامعه می‌تواند به اندازه محتوای علمی آنها اهمیت داشته باشد.

در مجموع، یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد حمایت سیاسی مجلات علمی از نامزدها ممکن است به جای افزایش اثرگذاری سیاسی، هزینه‌ای برای اعتماد عمومی به علم ایجاد کند. این اثر به‌ویژه در میان افرادی دیده می‌شود که از نظر سیاسی با موضع‌گیری مجله همسو نیستند.

با توجه به افزایش سیاسی‌شدن مسائل علمی، پژوهشگران معتقدند نهادهای علمی باید درباره شیوه بیان مواضع عمومی خود با دقت بیشتری تصمیم بگیرند. هدف نهایی باید حفظ ارتباط مؤثر با گروه‌های مختلف جامعه و تقویت اعتماد به شواهد علمی باشد.

شناسنامه و منبع مقاله علمی

عنوان اصلی مقاله: Presidential candidate endorsements by scientific journals decrease trust in science especially for moderate and conservative Americans

نویسندگان: Stylianos Syropoulos، Kyle Fiore Law، Crystal Li، Bernhard Leidner، Kevin L. Young

مرجع و مجله: Group Processes & Intergroup Relations

جلد و شماره: Volume ۲۹, Issue ۵

صفحات: ۷۷۶–۷۹۸

تاریخ انتشار آنلاین: ۲۳ March ۲۰۲۶

DOI: 10.1177/13684302261425955

لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/13684302261425955