به گزارش روان ۲۴ به نقل ازایسنا، اختلال کمتوجهی ـ بیشفعالی (ADHD) شایعترین اختلال رفتاری در دوران کودکی است که معمولاً از سالهای ابتدایی زندگی آغاز میشود. این اختلال نوعی مشکل عصبیـرشدی و شناختی به شمار میرود و شیوع آن در پسران بیشتر از دختران است. اگرچه نشانههای ADHD اغلب در کودکی بروز میکند، اما در صورت تشخیص ندادن و درمان نکردن بهموقع، ممکن است علائم آن تا بزرگسالی ادامه یابد.
دکتر سارا دهبزرگی، فوق تخصص روانپزشکی کودک و نوجوان و عضو هیأت علمی گروه روانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، در این باره گفت: اختلال کمتوجهی ـ بیشفعالی یکی از مشکلات شایع سلامت روان است که باعث میشود کودک در تمرکز روی یک فعالیت مشخص یا نشستن طولانیمدت در یک جا دچار مشکل شود. به گفته وی، کاهش تمرکز یا نوسان سطح انرژی ممکن است در طول زندگی برای بسیاری از افراد رخ دهد، اما در کودکان مبتلا به ADHD این علائم شدیدتر بوده و بهطور جدی بر عملکرد تحصیلی، روابط اجتماعی و فضای خانوادگی آنها تأثیر میگذارد.
شروع بیشفعالی در کودکان
دهبزرگی با اشاره به اینکه حدود ۵ تا ۱۰ درصد کودکان در سن مدرسه به این اختلال مبتلا هستند، اظهار کرد: ADHD یک اختلال عصبیـرشدی است که نشانههای آن از سنین پایین قابل مشاهده است، اما معمولاً در سالهای مدرسه نمود بیشتری پیدا میکند. وی افزود: شدت و نوع علائم در سنین مختلف متفاوت است، اما از مهمترین ویژگیهای این اختلال میتوان به تحرک بیش از حد، نقص توجه، تمرکز پایین و رفتارهای تکانشی اشاره کرد. این کودکان اغلب در تمرکز، انجام کامل تکالیف و پیروی از دستورالعملها با مشکل روبهرو هستند.
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز ادامه داد: بیقراری، انرژی بیش از حد، ناتوانی در نشستن طولانیمدت، پرحرفی و قطع صحبت دیگران از دیگر نشانههای شایع ADHD است. علائم معمولاً از دوران کودکی آغاز میشود و ممکن است در نوجوانی کاهش یابد، هرچند برخی ویژگیها میتواند تا بزرگسالی باقی بماند.
دلایل بروز اختلال کمتوجهی ـ بیشفعالی
این فوق تخصص روانپزشکی کودک و نوجوان درباره علل بروز ADHD توضیح داد: تحقیقات نشان میدهد ژنهای متعددی در ایجاد این اختلال نقش دارند. همچنین پژوهشهای جدید حاکی از آن است که رشد قشر مغز در کودکان مبتلا به ADHD ممکن است چند سال دیرتر از حد معمول اتفاق بیفتد. وی افزود: این تأخیر رشدی بیشتر در نواحی جلویی مغز مشاهده میشود؛ بخشهایی که نقش مهمی در توجه، برنامهریزی و فرآیندهای شناختی دارند. با این حال، علیرغم این تأخیر رشدی، ساختار مغز این کودکان از نظر ظاهری غیرطبیعی نیست.
مهمترین علت بروز بیشفعالی در کودکان
دهبزرگی با تأکید بر نقش عوامل ژنتیکی بهعنوان مهمترین علت این اختلال گفت: مطالعات نشان میدهد اگر کودکی به ADHD مبتلا باشد، حدود ۱۰ تا ۳۵ درصد از اعضای خانواده او نیز ممکن است این اختلال را داشته باشند. از دیگر عوامل مؤثر میتوان به تولد نارس و کمبود اکسیژن در دوران جنینی اشاره کرد. وی در پایان خاطرنشان کرد: تشخیص بهموقع و درمان صحیح این اختلال اهمیت زیادی دارد، چراکه هدف درمان، کنترل و مدیریت رفتارهای مشکلساز است تا کودک بتواند در مسیر رشد فردی، روابط خانوادگی، تعاملات اجتماعی و تحصیل عملکرد بهتری داشته باشد.
