ستایش ایدی زاده
نقش خصوصیات شخصیتی و ترجیحات اقتصادی در انتخاب رشته تحصیلی و مسیر شغلی افراد، موضوع پژوهش‌های تازه‌ای است که نشان می‌دهد چگونه صبوری و نحوه مواجهه با ریسک، آینده شغلی را شکل می‌دهند.
بر اساس پژوهش جدیدی که در نشریه معتبر PNAS به چاپ رسیده است، ترجیحات اقتصادی فردی شامل میزان «صبر» و «ریسک‌گریزی»، نقش بسیار مهمی در تصمیم‌گیری‌های آموزشی و انتخابی رشته تحصیلی جوانان ایفا می‌کنند. این پژوهش نشان می‌دهد افرادی که صبوری بالاتری دارند و مایلند برای پاداش‌های مالی بزرگ‌تر منتظر بمانند، بیشتر به سمت رشته‌های دانشگاهی طولانی‌تر با رشد درآمدی بالاتر می‌روند. در مقابل، افراد ریسک‌گریز رشته‌هایی را انتخاب می‌کنند که امنیت شغلی بیشتر و درآمد باثبات‌تری ارائه می‌دهند.
صبوری و ریسک‌گریزی: دو مولفه کلیدی شخصیت اقتصادی
در دانش اقتصاد، تصمیم‌گیری برای ادامه تحصیل از زاویه «تئوری سرمایه انسانی» بررسی می‌شود. طبق این دیدگاه، آموزش یک نوع سرمایه‌گذاری است. دانشجو سنواتی از عمر خود را صرف کسب مهارت می‌کند تا در آینده به درآمد بالاتری برسد.
در این پژوهش، محققان دو ویژگی رفتاری بنیادین را اندازه گرفتند:
-
صبوری (Patience): تمایل فرد به به تعویق انداختن پاداش‌های فوری جهت دستیابی به منافع بزرگ‌تر در آینده.
-
ریسک‌گریزی (Risk Aversion): تمایل به داشتن نتایج پایدار و پیش‌بینی‌پذیر و اجتناب از ابهام و نوسانات مالی.
نحوه انجام پژوهش در دانمارک
تیم پژوهشی شامل شش اقتصاددان برجسته، مطالعه خود را در کشور دانمارک انجام دادند. دانمارک به عنوان یک آزمایشگاه واقعی ایده‌آل انتخاب شد، زیرا آموزش عالی در آن رایگان است و دانشجویان کمک‌هزینه ماهانه دریافت می‌کنند؛ بنابراین موانع مالی و محدودیت‌های دریافت وام، ترجیحات واقعی افراد را مخدوش نمی‌کند.
محققان ۳,۱۳۲ جوان ۱۸ و ۱۹ ساله را پیش از ثبت‌نام در دانشگاه ارزیابی کردند. ترجیحات صبوری و ریسک‌گریزی این افراد از طریق آزمایش‌های مالی رفتاری آنلاین و تخصیص پاداش‌های واقعی اندازه‌گیری شد. سپس این داده‌ها با سیستم متمرکز پذیرش دانشگاهی و سوابق مالیاتی حدود ۳۳۰,۰۰۰ فارغ‌التحصیل متصل گردید تا الگوی انتخابی آنها تحلیل شود.
یافته‌های کلیدی تحقیق
تحلیل داده‌ها نتایج ارزشمندی را درباره رفتار انتخابی داوطلبان افشا کرد:
-
میزان صبوری و طول دوره تحصیل: افزایش ۱۰ چارک در میزان صبوری متقاضیان، با انتخاب رشته‌هایی همراه بود که به طور متوسط بیش از دو ماه طولانی‌تر بوده و رشد درآمد سالانه بالاتری را پس از فارغ‌التحصیلی به همراه داشتند.
-
ریسک‌گریزی و ثبات درآمد: افراد ریسک‌گریز عمدتاً رشته‌هایی را انتخاب کردند که احتمال قرارگیری در گروه‌های کم‌درآمد جامعه در آنها پایین‌تر بود.
-
انتخاب رشته‌های طولانی توسط افراد ریسک‌گریز: برخلاف تصور عموم که افراد ریسک‌گریز ممکن است از دوره‌های طولانی دانشگاهی فرار کنند، آنها گاهی رشته‌های بلندمدت‌تر با رشد درآمد بالا را انتخاب می‌کنند؛ زیرا این رشته‌ها نوسان درآمدی کمتری دارند و امنیت شغلی پایدارتری ایجاد می‌کنند.
قدرت پیش‌بینی ویژگی‌های شخصیتی در مقایسه با نمرات درسی
پژوهشگران دریافتند که قدرت پیش‌بینی ریسک‌گریزی افراد برای اجتناب از شغل‌های کم‌درآمد یا با نوسان شدید، هم‌تراز و حتی در مواردی دو برابر بیشتر از نمرات درسی و هوش شناختی آنان است. این امر نشان می‌دهد که شخصیت اقتصادی افراد به اندازه عملکرد تحصیلی در شکل‌گیری آینده شغلی موثر است.
پروفسور ارنست فهر (Ernst Fehr)، از نویسندگان این پژوهش و استاد دانشگاه زوریخ، توضیح می‌دهد که ویژگی‌های روانی عمیق فرد مانند ظرفیت برای لذت‌های به تاخیر افتاده و میزان تحمل ریسک، به عنوان یک معمار نامرئی برای مسیر شغلی عمل می‌کنند. افراد صبور به سمت مسیرهای طولانی با پاداش‌های آتی سوق پیدا می‌کنند و افراد ریسک‌گریز رشته‌هایی با ثبات و امنیت روانی بالا را برمی‌گزینند.
اهمیت یافته‌ها برای سیاستگذاری و آموزش
نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که نابرابری‌های شغلی و اجتماعی صرفاً ناشی از استعداد تحصیلی یا ثروت خانوادگی نیست، بلکه به نحوه ارزیابی ذهن انسان از زمان و ریسک بستگی دارد. در نتیجه، برنامه‌ریزی‌های آموزشی و مشاوره شغلی باید تنوع ویژگی‌های روانی و شخصیتی دانش‌آموزان را مد نظر قرار دهند.
شناسنامه و منبع مقاله علمی
-
عنوان اصلی مقاله: Economic preferences predict higher-education choices
-
نویسندگان: Thomas F. Epper, Ernst Fehr, Kristoffer B. Hvidberg, Claus T. Kreiner, Søren Leth-Petersen, Basit Zafar
-
مرجع و مجله: Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS)
-
شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): 10.1073/pnas.2312345121
-
لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.2312345121
