پژوهشهای جدید در حوزه علوم اعصاب نشان میدهند تغییرات ساختاری در قشر خارجی مغز (ضخامت قشر مغز) حداقل ۷ سال پیش از تراکم و ظهور پلاکهای بتا-آمیلوئید قابلشناسایی با اسکنهای مغزی رخ میدهند. این یافته چالش مهمی برای فرضیههای قبلی درباره سیر زمانی شکلگیری بیماری آلزایمر ایجاد میکند.
سالها پلاکهای بتا-آمیلوئید به عنوان نخستین نشانه و محرک اصلی آسیبهای مغزی در بیماری آلزایمر شناخته میشدند. با این حال، پژوهش جدید دانشمندان دانشگاه اسلو نشان میدهد که فرآیندهای تحلیلبرنده یا تغییرات بافتی بسیار زودتر از تجمع آمیلوئید آغاز میشوند.
روششناسی پژوهش و بررسیهای تصویری
در این مطالعه فراتحلیلی و طولی، پژوهشگران دادههای اسکن MRI و PET مربوط به بیش از ۱,۰۵۱ فرد را با مجموع ۴,۵۷۰ تصویر MRI تحلیل کردند. ۶۹۱ نفر از این افراد اسکن PET برای سنجش آمیلوئید دریافت کرده بودند.
پژوهشگران با مقایسه روند تغییرات ساختاری مغز در افرادی که بعداً دچار تجمع آمیلوئید شدند با افراد سالم، دریافتند که تغییرات در ضخامت قشر مغز سالها قبل از این که پلاکها در تصویربرداری PET قابل مشاهده شوند، قابل اندازهگیری بوده است.
اهمیت بالینی و راهکارهای درمانی آینده
پژوهشگران تاکید میکنند که این یافتهها دو احتمال اصلی را مطرح میسازد:
۱. فرآیندهای تخریبی و آسیبهای سلولی ناشی از آلزایمر پیش از قابلیت ردیابی پلاکها در اسکن شروع شدهاند.
۲. مکانیسمها و عوامل دیگری مستقل از پلاکهای آمیلوئید وجود دارند که تغییرات اولیه ساختار مغز را رقم میزنند.
در هر دو حالت، این نتایج اهمیت توسعه داروهایی را نشان میدهد که مواردی غیر از پلاکهای آمیلوئید را هدف قرار میدهند، تا امکان مداخله بسیار زودهنگام و پیشگیری از پیشرفت بیماری فراهم شود.
شناسنامه و منبع مقاله علمی
عنوان اصلی مقاله: Cortical thickness changes precede high levels of amyloid by at least 7 years
نویسندگان: James M. Roe, William J. Jagust, Susan M. Landau, Theresa M., Anders Martin Fjell, and colleagues
مرجع و مجله: Nature Neuroscience
شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): https://doi.org/10.1038/s41593-026-02363-4
لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.psypost.org/brain-structure-changes-appear-seven-years-before-alzheimers-plaques-are-detected/
