کودکان و نوجوانان نیز مانند بزرگسالان استرس را تجربه میکنند. فشارهای درسی، تغییرات مدرسه، مشکلات ارتباطی با همسالان و حتی اختلافات خانوادگی استرس زیادی را به فرزندان وارد میسازد. از آنجایی که کودکان توانایی کافی برای ابراز هیجانات کلامی ندارند، استرس خود را از طریق تغییرات رفتاری و جسمی نشان میدهند. انجمن روانشناسی آمریکا (APA) نشانههای کلیدی استرس در کودکان را بررسی کرده و راهکارهای مفیدی را به والدین پیشنهاد میکند.
نشانههای کلیدی استرس در کودکان و نوجوانان
والدین با مشاهده رفتار فرزندان خود میتوانند تغییرات روانی زیر را زیر نظر بگیرند:
-
تغییرات رفتاری و نوسانات خلق: پرخاشگری ناگهانی، لجبازی، گریههای بیدلیل یا دوریگزینی از جمع خانواده و دوستان
-
علائم جسمی بدون علت پزشکی: دلدرد، سردرد، حالت تهوع و خستگی مداوم
-
اختلال در خواب و اشتها: کابوسهای شبانه، بیخوابی، پرخوری یا کاهش ناگهانی اشتها
-
افت تحصیلی: کاهش تمرکز در انجام تکالیف مدرسه و افت نمرات درسی
۴ راهکار علمی برای حمایت والدین و کاهش استرس کودکان
روانشناسان کودک برای کمک به کاهش فشار روانی فرزندان، روشهای زیر را توصیه میکنند:
۱. ایجاد فضای امن برای گفتوگوی صمیمانه
والدین باید بدون قضاوت و سرزنش به صحبتهای فرزندان خود گوش دهند. طرح پرسشهای باز و تایید احساسات کودک، احساس امنیت خاطر را در او زنده میکند.
۲. حفظ روتینها و پیشبینیپذیری زندگی
داشتن برنامه مشخص برای وعدههای غذایی، خواب، بازی و تکالیف مدرسه، احساس ثبات و امنیت را به ذهن کودک تزریق میکند و از استرس بیثباتی میکاهد.
۳. الگوسازی رفتار آرام و مدیریت استرس خود
کودکان رفتار والدین را الگو قرار میدهند. وقتی والدین استرس خود را به شکل سالم کنترل میکنند، کودکان نیز شیوه مواجهه با چالشها را آموزش میبینند.
۴. تشویق به بازی و فعالیتهای حرکتی
بازیهای آزاد و فعالیتهای ورزشی هورمونهای استرس را در بدن کاهش میدهند و انرژیهای منفی را تخلیه میسازند.
شناسنامه و منبع مقاله علمی
عنوان اصلی مقاله: Identifying signs of stress in children and teens / How to help children manage stress
نویسندگان / مرجع: American Psychological Association (APA)
لینک دسترسی مستقیم به مقاله: https://www.apa.org/topics/children/stress
