📅 یکشنبه ۰۱ آذر ۱۴۰۵ | ۲۲:۱۶📂 خبر مهم دوم🆔 کد خبر: 14312✍️ خبرنگار: ستایش ایدی زاده ستایش ایدی زاده🖨 چاپ

فشار دیجیتال و افت تمرکز دانشجویان

دانشجوی دختر ایرانی با پوشش اسلامی در کتابخانه دانشگاه، در حال بررسی تلفن همراه کنار کتاب و جزوه
دانشجویانی که بخش زیادی از روز خود را میان پیام‌رسان‌ها، شبکه‌های اجتماعی، سامانه‌های آموزشی و اعلان‌های تلفن همراه می‌گذرانند، ممکن است برای تمرکز بر وظایف دانشگاهی با دشواری بیشتری روبه‌رو شوند. فشار ناشی از حضور مداوم در فضای دیجیتال می‌تواند منابع شناختی و روانی افراد را تحلیل ببرد و انجام تکالیف مهم را به تعویق بیندازد.

به گزارش روان۲۴، پژوهشی منتشرشده در ۱۶ فوریه ۲۰۲۶ در مجله علمی «بی‌ام‌سی سایکولوژی» نشان می‌دهد فشار دیجیتال با افزایش اهمال‌کاری تحصیلی و کاهش بهزیستی روان‌شناختی دانشجویان ارتباط دارد. این مطالعه همچنین نقش کاهش منابع خودکنترلی ذهنی را در ارتباط میان فشار دیجیتال و رفتارهای تحصیلی بررسی کرده است.

فشار دیجیتال چگونه تمرکز دانشجویان را مختل می‌کند؟

فشار دیجیتال به تنش روانی ناشی از استفاده مداوم از فناوری‌ها و ضرورت پاسخ‌گویی به محرک‌های آنلاین اشاره دارد. دریافت پی‌درپی پیام‌ها، بررسی مداوم اعلان‌ها، نگرانی از عقب‌ماندن از اخبار و احساس نیاز به در دسترس بودن می‌توانند توجه فرد را از فعالیت اصلی منحرف کنند.

در محیط دانشگاه، این وضعیت ممکن است هنگام مطالعه، شرکت در کلاس آنلاین یا انجام پروژه‌های پژوهشی بیشتر دیده شود. دانشجو قصد دارد تکلیفی را آغاز کند، اما پیام جدیدی دریافت می‌کند یا برای بررسی یک موضوع وارد شبکه اجتماعی می‌شود. این وقفه‌ها گاهی زمان زیادی از فرد می‌گیرند و بازگشت به فعالیت اصلی را دشوار می‌کنند.

مشکل فقط اتلاف زمان نیست. جابه‌جایی مکرر توجه می‌تواند انرژی ذهنی موردنیاز برای برنامه‌ریزی، تصمیم‌گیری و کنترل رفتار را نیز تحت فشار قرار دهد.

ارتباط خستگی ذهنی با اهمال‌کاری تحصیلی

علی آجارای، پژوهشگر این مطالعه، ۷۶۸ دانشجوی مقطع کارشناسی را در ترکیه بررسی کرد. پژوهشگران ارتباط میان فشار دیجیتال، کاهش منابع خودکنترلی، اهمال‌کاری تحصیلی و بهزیستی روان‌شناختی را ارزیابی کردند. نتایج نشان داد افزایش فشار دیجیتال با افزایش اهمال‌کاری تحصیلی ارتباط دارد. همچنین این فشار با کاهش بهزیستی روان‌شناختی همراه بود. تحلیل‌ها نشان داد کاهش منابع خودکنترلی ذهنی بخشی از ارتباط میان فشار دیجیتال و پیامدهای نامطلوب تحصیلی و روان‌شناختی را توضیح می‌دهد.

به بیان ساده، وقتی دانشجو برای مدت طولانی با محرک‌های دیجیتال متعدد درگیر می‌شود، ممکن است حفظ تمرکز و شروع فعالیت‌های دشوار برایش سخت‌تر شود. در نتیجه، انجام تکالیف را عقب می‌اندازد و زمان بیشتری را صرف فعالیت‌های کم‌اهمیت می‌کند. البته این پژوهش از نوع مقطعی بود؛ بنابراین نمی‌توان از نتایج آن نتیجه گرفت که فشار دیجیتال به‌تنهایی علت اهمال‌کاری است.

مدیریت استفاده از فناوری در محیط دانشگاه

یافته‌های این پژوهش اهمیت مدیریت عادت‌های دیجیتال را در زندگی دانشجویی برجسته می‌کنند. دانشجویان برای کاهش حواس‌پرتی می‌توانند هنگام مطالعه اعلان‌های غیرضروری را خاموش کنند، زمان مشخصی برای بررسی پیام‌ها در نظر بگیرند و فعالیت‌های درسی را به بخش‌های کوچک‌تر تقسیم کنند. دانشگاه‌ها نیز می‌توانند با آموزش سواد دیجیتال، برگزاری کارگاه‌های مدیریت توجه و ارائه آموزش‌های مرتبط با سلامت روان، به دانشجویان کمک کنند تا استفاده متعادل‌تری از فناوری داشته باشند.

هدف از این اقدامات حذف فناوری از زندگی دانشجویان نیست. ابزارهای دیجیتال بخش مهمی از آموزش عالی هستند و دسترسی به منابع علمی، ارتباط با استادان و انجام فعالیت‌های پژوهشی را آسان‌تر می‌کنند. مسئله اصلی، استفاده‌ای است که کنترل توجه و برنامه روزانه دانشجو را مختل می‌کند. در مجموع، فشار دیجیتال یکی از چالش‌های روان‌شناختی زندگی دانشگاهی در عصر فناوری است. توجه به این مسئله می‌تواند به دانشجویان کمک کند میان استفاده از ابزارهای دیجیتال، تمرکز تحصیلی و سلامت روان تعادل برقرار کنند.

شناسنامه و منبع مقاله علمی

  • عنوان اصلی: How digital stress affects academic procrastination and subjective well-being: mediating effect of ego depletion

  • نویسنده: Ali Acaray

  • مجله: BMC Psychology

  • تاریخ انتشار: ۱۶ فوریه ۲۰۲۶

  • جلد و شماره: ۱۴، مقاله ۴۴۹

  • شناسه DOI: ۱۰.۱۱۸۶/s40359-۰۲۶-۰۴۱۶۴-۷

  • لینک دسترسی مستقیم: https://doi.org/10.1186/s40359-026-04164-7

منبع: متن کامل مقاله در پایگاه پاب‌مد مرکزی (PMC). مشاهده پژوهش

اشتراگ گذاری

▼
X
Facebook
LinkedIn
Telegram
WhatsApp
Email
Pinterest

مطالب مرتبط

▼

چرا معامله‌گران سود را زود می‌بندند؟

ترس از ثبت زیان و تمایل به حفظ سود، اثر تمایل به فروش است که یکی از سوگیری‌های شناختی مهم در روان‌شناسی ترید است.
  ۱۴۰۵/۰۹/۰۱ ۲۲:۲۹

واقعیت مجازی چگونه به درمان اختلالات روانی کمک می‌کند؟

فناوری واقعیت مجازی به ابزاری تازه در روان‌شناسی و روان‌پزشکی تبدیل شده است. درمانگران از این فناوری برای مواجهه کنترل‌شده با ترس‌ها، کاهش اضطراب و تمرین مهارت‌های روان‌شناختی استفاده می‌کنند.
  ۱۴۰۵/۰۹/۰۱ ۲۲:۰۵

محیط کار ناامن و کاهش انگیزه کارکنان

ترس از انتقاد، سرزنش و واکنش منفی مدیران می‌تواند سکوت کارکنان را افزایش دهد و انگیزه، مشارکت و سلامت روان آن‌ها را در محیط کار تحت تأثیر قرار دهد.
  ۱۴۰۵/۰۹/۰۱ ۲۱:۵۴

نحوه تاثیر حال‌وهوای والدین بر فرزندان

پژوهشی تازه نشان می‌دهد هماهنگی هیجانی اعضای خانواده با سلامت روان و بهزیستی نوجوانان ارتباط دارد و فضای عاطفی خانه می‌تواند بر تجربه‌های روانی فرزندان اثر بگذارد.
  ۱۴۰۵/۰۹/۰۱ ۲۱:۴۵

شصت سال آموزش و پژوهش در دانشکده روان‌شناسی دانشگاه تهران

دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران از مراکز باسابقه آموزش و پژوهش در حوزه روان‌شناسی و علوم تربیتی ایران است که فعالیت خود را از سال ۱۳۴۴ آغاز کرد.
  ۱۴۰۵/۰۹/۰۱ ۰۳:۱۹

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پیشنهاد سردبیر/آموزش روانشناسی

▼
  • برگزیده‌ها
  • پربازدیدها
  • آخرین اخبار
کلینیک روانشناسی افروغ
پیمایش به بالا