شادی همسر در کاهش هورمون استرس و ارتقای سلامت سالمندان

داشتن یک شریک زندگی شاد و خوشحال نه تنها خلق‌وخوی ما را بهبود می‌بخشد، بلکه به مدیریت بهینه استرس به‌ویژه در دوران سالمندی کمک می‌کند. پژوهش‌های جدید دانشگاه کالیفرنیا در دیویس نشان می‌دهند سالمندانی که همسرانشان احساسات مثبت بیشتری تجربه می‌کنند، سطح پایین‌تری از هورمون استرس یا همان کورتیزول را در بدن خود دارند. این اثر حمایتی در زوج‌هایی که رضایت زناشویی بالاتری دارند، به مراتب پررنگ‌تر و شدیدتر است.

کورتیزول بخش مهمی از پاسخ بدن ما به فشارهای روانی و عملکرد روزمره است. میزان این هورمون پس از بیدار شدن از خواب صعود می‌کند و به تدریج در طول روز کاهش می‌یابد. در مواجهه با استرس حاد، ترشح کورتیزول جهش می‌یابد تا انرژی لازم را فراهم کند؛ اما تداوم سطوح بالای آن آسیب‌های جسمی متعددی به همراه دارد. با افزایش سن، واکنش‌های فیزیولوژیک به استرس شدیدتر شده و بدن توانایی کمتری برای مهار تولید کورتیزول دارد. در این میان، روابط عاطفی عمیق می‌توانند نقش یک سپر بیولوژیک را ایفا کنند.

همبستگی احساسات مثبت زوجین و تنظیم بیولوژیک استرس

دکتر تومیکو یوندا، سرپرست این پژوهش، با تحلیل داده‌های مربوط به ۳۲۱ فرد ۵۶ تا ۸۷ ساله در قالب سه مطالعه فشرده در کانادا و آلمان، دریافت که ترشح کورتیزول در بدن افراد زمانی که همسرشان احساسات مثبت بیشتری نشان می‌دهد، به میزان چشمگیری کاهش می‌یابد. جالب اینجاست که تأثیر احساسات مثبت همسر در کاهش هورمون استرس فرد، حتی از تأثیر احساسات مثبت خود فرد نیز قوی‌تر و مؤثرتر بوده است.

نکته قابل توجه دیگر این است که هیچ ارتباط مستقیم و مخربی بین احساسات منفی همسر و سطح کورتیزول فرد یافت نشد. این امر نشان می‌دهد سالمندان معمولاً رفتاری محافظتی در برابر هیجانات منفی یکدیگر بروز می‌دهند و اجازه نمی‌دهند خلق تلخ لحظه‌ای همسر، واکنش فیزیولوژیک شدید استرس را در بدن آن‌ها فعال کند.

ایجاد چرخه بازخورد مثبت برای بهبود سلامت روان و جسم

نتایج این تحقیق با نظریه‌های روانشناسی مبتنی بر رشد روانی همخوانی دارد؛ بر این اساس، تجربه هیجانات مثبت ظرفیت افراد را برای مواجهه انعطاف‌پذیر با چالش‌ها بالا می‌برد. این تعاملات خوشایند، چرخه‌ای تقویت‌کننده ایجاد می‌کنند که سلامت جسمی و رضایت زناشویی را در طول زمان ارتقا می‌دهد.

روابط عاطفی باکیفیت در دوران سالمندی، منبعی تجدیدپذیر از منبع حمایتی زیستی و روانی هستند. اولویت دادن به لحظات شادی‌بخش مشترک، راهکاری کارآمد برای کاهش ملموس استرس روزمره و تضمین سلامت بلندمدت هر دو شریک زندگی محسوب می‌شود.

شناسنامه و منبع مقاله علمی

• عنوان اصلی مقاله: Better Together: Coexperienced Positive Emotions and Cortisol Secretion in the Daily Lives of Older Couples

• نویسندگان: Tomiko Yoneda, Nathan A. Lewis, Theresa Pauly, Christiane Hoppmann, Maureen C. Ashe

• مرجع و مجله: Journal of Personality and Social Psychology / Psychoneuroendocrinology

• شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): 10.1037/pspp0000564

• لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://doi.org/10.1037/pspp0000564