به گزارش روان ۲۴ به نقل از اییسنا، متخصصان هشدار میدهند که بیخوابی یکی از مشکلات شایع امروزی است که به دلیل سبک زندگی نامناسب، استرس و عوامل محیطی، بسیاری از افراد را تحت تأثیر قرار میدهد.
دکتر شالینی پاروتی، استاد دانشگاه سنت لوییس و سخنگوی آکادمی پزشکی خواب آمریکا، توضیح داد که در محیطهای بالینی مانند بیمارستانها، کلینیکها و مطبها، بیخوابی زمانی به عنوان اختلال تشخیص داده میشود که فرد در به خواب رفتن مشکل داشته باشد و این مشکل حداقل سه بار در هفته رخ دهد. او افزود که تجربه مشکلات خواب غیرمعمول نیست. براساس یک نظرسنجی از مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای ایالات متحده در سال ۲۰۲۰، حدود ۱۴.۵ درصد بزرگسالان بیشتر روزها یا روزانه با مشکلات خواب مواجه بودهاند.
علل بیخوابی مزمن
بیخوابی طولانیمدت میتواند ناشی از ترکیبی از عوامل محیطی و ژنتیکی باشد، از جمله استرس، عادات خواب نادرست، دردهای مزمن، مصرف برخی داروها یا اختلالات خواب دیگر مانند آپنه خواب. دکتر پاروتی تأکید کرد که درمان اولیه بیخوابی معمولاً درمان شناختیرفتاری (CBT) است؛ روشی روانشناختی که به فرد کمک میکند افکار، احساسات و رفتارهای مرتبط با خواب را مدیریت و بازسازی کند.
چگونه CBT به بیماران کمک میکند
بیماران مبتلا به بیخوابی معمولاً باور دارند که در رختخواب فقط باید دراز بکشند و منتظر خواب بمانند، در حالی که ذهنشان فعال است. CBT به آنها امکان میدهد نحوه برخورد و تفکر درباره خواب را تغییر دهند. برخلاف سایر درمانهای روانشناختی، در CBT نیازی به پردازش تجربیات گذشته یا تروماهای بیمار نیست و تمرکز بر آرام کردن ذهن و آمادهسازی برای خواب است. دکتر پاروتی بیان کرد که شواهد قوی نشان میدهند CBT میتواند به اندازه داروهای خواب اثرگذار باشد و حتی اثر آن پایدارتر است، زیرا عادات جدید و سالم خواب را در فرد ایجاد میکند. معمولاً بیماران پس از دو تا شش هفته درمان، بهبود کیفیت خواب خود را مشاهده میکنند.
براساس گزارش «مایو کلینیک»، CBT-I یک رویکرد علمی و غیردارویی است که به عنوان مؤثرترین روش درمان خط اول بیخوابی مزمن شناخته میشود. هدف آن تغییر الگوهای فکری و رفتاری است که باعث تداوم بیخوابی میشوند.
اجزای اصلی CBT-I
آموزش درباره خواب: یادگیری نحوه عملکرد خواب طبیعی، عواملی که باعث اختلال در آن میشوند و اینکه نگرانی بیش از حد برای خوابیدن نتیجه معکوس دارد. بازسازی شناختی: شناسایی و اصلاح افکار منفی و باورهای نادرست درباره خواب، مانند «اگر امشب نخوابم فردا نابود میشوم» یا «بدنم بدون هشت ساعت خواب نمیتواند کار کند»، و جایگزینی آنها با باورهای واقعبینانهتر.
محدودیت خواب: کاهش زمان ماندن در رختخواب به مدت زمانی که فرد واقعاً میخوابد، به منظور افزایش فشار خواب و بهبود کیفیت آن.
کنترل محرک: آموزش استفاده از تختخواب صرفاً برای خوابیدن و ایجاد برنامه منظم خواب و بیداری. در صورتی که فرد بیش از ۱۵ تا ۲۰ دقیقه بیدار باشد، باید از تخت خارج شود و هنگام خوابآلودگی برگردد.
بهداشت خواب: رعایت توصیههای سبک زندگی برای بهبود خواب، مانند پرهیز از کافئین و نیکوتین نزدیک به زمان خواب، اجتناب از استفاده بیش از حد از تلفن همراه یا تلویزیون در رختخواب، و ایجاد محیط تاریک، ساکت و خنک در اتاق.
تکنیکهای آرامسازی: تمرینهایی مانند تنفس عمیق، ریلکسیشن عضلانی پیشرونده یا مدیتیشن برای کاهش برانگیختگی ذهنی و بدنی قبل از خواب.
