مدیر سایت
مشکل در به خواب رفتن و عدم تمرکز برای بسیاری از افراد آشناست. احساس عدم رضایت از زندگی نیز یک چالش بزرگ است. این چالشها در بزرگسالان دارای خصیصههای اختلال نقص توجه-بیشفعالی (ADHD) بسیار دیده میشود.
پژوهشهای جدید علت این موضوع را روشن کردهاند. اختلال بیخوابی میتواند حلقه مفقوده اصلی باشد. این اختلال کیفیت زندگی را کاهش میدهد و خلقوخو را پایین میآورد.
کیفیت نامناسب خواب فقط یک پیامد ساده نیست. این مشکل خود باعث تشدید نشانههای روانشناختی میشود. در نهایت فرد وارد یک چرخه معیوب و آسیبرسان خواهد شد.
پیوند پنهان میان بیخوابی، ADHD و رضایت از زندگی
این مطالعه جدید توسط محققان دانشگاه ساوتهمپتون انجام شده است. موسسه اعصاب هلند نیز در این پژوهش همکاری داشت. نتایج این تحقیق در مجله معتبر BMJ Mental Health به چاپ رسید.
بر اساس این تحقیق، نشانههای شدید ADHD کیفیت زندگی را کم میکنند. در این میان، «بیخوابی» نقش میانجی و کلیدی دارد.
آمارها یک واقعیت مهم را نشان میدهند. حداقل یک نفر از هر چهار فرد مبتلا به ADHD از اختلال خواب رنج میبرد. اختلال بیخوابی (Insomnia) شایعترین این مشکلات است.
دکتر سارا کاراپا (Dr. Sarah L. Chellappa) سرپرست این پژوهش است. او دانشیار روانشناسی در دانشگاه ساوتهمپتون است. دکتر کاراپا نتایج را اینگونه توضیح میدهد: «یافتههای ما ارتباط میان نشانههای ADHD، بیخوابی و کاهش رضایت از زندگی را تایید میکند. اختلال در خواب بر سیستمهای عصبشناختی اثر میگذارد. توانایی تنظیم احساسات و حفظ تمرکز نیز تحت تأثیر قرار میگیرد. از سوی دیگر، رفتارهای تکانشی مرتبط با ADHD باعث اختلال خواب میشوند. این تعامل یک چرخه تقویتکننده و معیوب ایجاد میکند.»
تحلیل دادههای گستره ملی و ریتم شبانهروزی
تیم تحقیقاتی دادههای «ثبت خواب هلند» را بررسی کردند. این پایگاه داده اطلاعات بیش از ۱۰,۰۰۰ بزرگسال را در بر میگیرد.
محققان پاسخهای ۱,۳۶۴ شرکتکننده را تحلیل کردند. این افراد به پرسشهای مرتبط با خصیصههای ADHD و اختلالات خواب پاسخ داده بودند. همچنین ریتم شبانهروزی (ساعت بیولوژیک)، افسردگی و کیفیت زندگی آنها سنجیده شد.
تحلیلها نتایج مهمی درباره بزرگسالان دارای خصیصههای ADHD نشان داد:
-
این افراد بیشتر در معرض افسردگی شدید قرار دارند.
-
بیخوابی شدیدتر و کیفیت خواب پایینتری را تجربه میکنند.
-
تمایل بیشتری به دیر خوابیدن و دیر بیدار شدن دارند.
پروفسور ساموئل کورتز (Prof. Samuele Cortese) از نویسندگان همکار در این مقاله است. او میگوید: «بزرگسالان دارای خصیصههای ADHD بیشتر دچار کیفیت خواب پایین میشوند. شکایت از بیخوابی و افت خلقوخو نیز در آنها بالاست. تمام این موارد در نهایت به کاهش رضایت از زندگی ختم میشوند.»
راهکارهای درمانی و افقهای نو در روانشناسی
شناخت این چرخه راه را برای پروتکلهای درمانی جدید باز میکند. دیگر نباید فقط بر درمان دارویی یا تمرکز بر نشانههای شناختی ADHD تمرکز کرد. هدف قرار دادن اختلالات خواب میتواند کیفیت زندگی این افراد را به میزان چشمگیری ارتقا دهد.
متخصصان استفاده از روشهای غیردارویی را پیشنهاد میکنند:
-
درمان شناختی-رفتاری ویژه بیخوابی (CBT-I)
-
روش محدودسازی خواب (Sleep Restriction Therapy)
این روشها در افراد دارای خصیصههای ADHD بسیار موثر هستند. استفاده از آنها چرخه معیوب بیخوابی و عدم تمرکز را میشکند. در نتیجه خلقوخو و رضایت از زندگی بهبود مییابد.
شناسنامه و منبع مقاله علمی
-
عنوان اصلی مقاله: Associations of ADHD traits, sleep/circadian factors, depression and quality of life
-
نویسندگان: Siddhi Nair, Neha Deshpande, Catherine Hill, Samuele Cortese, Eus J W Van Someren, Sarah Laxhmi Chellappa
-
مرجع و مجله: BMJ Mental Health (جلد ۲۸، شماره ۱، سال ۲۰۲۵)
-
شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): 10.1136/bmjment-2025-301625
-
لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://doi.org/10.1136/bmjment-2025-301625
-
منبع گزارش خبری: University of Southampton via ScienceDaily (تاریخ انتشار خبر: ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۵)
