هشدار علمی تازه: ارتباط داروی پرمصرف ریزش مو با افسردگی شدید و خودکشی

داروی فیناستراید (Finasteride) سال‌هاست که به عنوان دارویی رایج برای درمان ریزش مو مصرف می‌شود. اکنون یک بررسی تحلیلی جدید از سوی استاد دانشگاه عبری اورشلیم حقایق تکان‌دهنده‌ای را آشکار کرده است. این داروی زیبایی با بروز افسردگی شدید، اضطراب و افکار خودکشی ارتباط مستقیم دارد. با وجود هشدارهای دو دهه گذشته، نهادهای نظارتی و شرکت‌های داروسازی اقدام موثری برای آگاهی عمومی انجام نداده‌اند.

شواهد نادیده‌گرفته‌شده در سراسر جهان

پروفسور مایر برزیس (Mayer Brezis) هشت مطالعه بزرگ منتشرشده بین سال‌های ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۳ را بررسی کرد. داده‌های پایگاه‌های بهداشتی سوئد، کانادا، اسرائیل و سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) روندی یکسان را نشان می‌دهند. مصرف‌کنندگان فیناستراید به شدت در معرض خطر اختلالات خلقی و افکار خودکشی قرار می‌گیرند.

این گزارش تخمین می‌زند که صدها هزار نفر دچار افسردگی ناشی از مصرف فیناستراید شده‌اند. همچنین صدها مورد خودکشی مرتبط با این دارو ثبت شده است. فیناستراید از سال ۱۹۹۷ تأییدیه گرفت و بین جوانان محبوبیت بالایی یافت. اما خطرات روانی آن سال‌ها کوچک شمرده شد.

مکانیسم اثر دارو بر شیمی مغز

فیناستراید با جلویگیری از تبدیل تستوسترون به دی‌هیدروتستوسترون (DHT) مانع ریزش مو می‌شود. اما این فرایند تولید نورواستروئیدهای مهمی مانند آلوپرگنانولون را در مغز مختل می‌کند. این مواد نقش کلیدی در تنظیم خلق‌وخو دارند. مطالعات حیوانی نشان می‌دهند که این دارو باعث التهاب عصبی و تغییر ساختار هیپوکامپ می‌شود.

در برخی بیماران، عوارض جانبی حتی پس از قطع مصرف قرص نیز باقی می‌مانند. این وضعیت «سندروم پس از فیناستراید» (PFS) نام دارد. نشانه‌های آن شامل بی‌خوابی، حملات پانیک، اختلالات شناختی و افسردگی عمیق است که ماه‌ها یا سال‌ها ادامه می‌یابد.

قصور نهادهای نظارتی و نیاز به اصلاحات فوری

سازمان FDA در سال ۲۰۱۱ افسردگی و در سال ۲۰۲۲ افکار خودکشی را به برچسب دارو اضافه کرد. اما این هشدارها بسیار دیر و ناکافی بودند. شرکت سازنده دارو نیز هرگز بررسی‌های ایمنی مستقلی انجام نداد.

پروفسور برزیس خواستار توقف فوری فروش زیبایی این دارو تا زمان اثبات ایمنی کامل است. او بر لزوم بررسی تاریخچه دارویی در تحقیقات خودکشی و اصلاح قوانین نظارتی تاکید می‌کند. مصرف یک داروی صرفاً زیبایی نباید به قیمت سلامت روان یا جان افراد تمام شود.

شناسنامه و منبع مقاله علمی

• عنوان اصلی مقاله: Failing Public Health Again? Analytical Review of Depression and Suicidality From Finasteride

• نویسندگان: Mayer Brezis

• مرجع و مجله: The Journal of Clinical Psychiatry (۲۰۲۵) / بازنشر در ScienceDaily (دانشگاه عبری اورشلیم)

• شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): 10.4088/JCP.25nr15862

• لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.sciencedaily.com/releases/2025/10/251013040343.htm