بسیاری از نوجوانان نگرانیها و آشفتگیهای روانی خود را به زبان نمیآورند. برخی از آنها بهجای بیان اضطراب، گوشهگیری میکنند، زودرنج میشوند یا علاقه خود را به فعالیتهای روزمره از دست میدهند. این تغییرات گاهی از نگاه اطرافیان پنهان میماند.
به گزارش روان۲۴، اضطراب در دوران نوجوانی میتواند بر روابط اجتماعی، عملکرد تحصیلی و احساس ارزشمندی فرد تأثیر بگذارد. شناخت نشانههای این وضعیت به والدین و مربیان کمک میکند تا پیش از تشدید مشکلات، حمایت مناسبی از نوجوان داشته باشند.
چرا نوجوانان اضطراب خود را پنهان میکنند؟
نوجوانی دورهای همراه با تغییرات جسمی، عاطفی و اجتماعی است. نوجوان در این مرحله تلاش میکند استقلال بیشتری به دست آورد و هویت شخصی خود را شکل دهد.
ترس از قضاوت، نگرانی از واکنش والدین و ناتوانی در شناخت احساسات میتوانند بیان اضطراب را دشوار کنند. بعضی نوجوانان نیز تصور میکنند صحبت درباره مشکلات روانی نشانه ضعف است.
در نتیجه، ممکن است بهجای درخواست کمک، احساسات خود را پنهان کنند.
نشانههایی که نباید نادیده گرفت
اضطراب همیشه با گریه یا ابراز نگرانی همراه نیست. گاهی تغییرات رفتاری نخستین نشانه فشار روانی در نوجوانان هستند.
اختلال خواب، تحریکپذیری، افت تمرکز، اجتناب از جمعهای دوستانه و نگرانی مداوم از جمله نشانههای احتمالی اضطراب هستند.
برخی نوجوانان نیز پیش از حضور در مدرسه یا موقعیتهای اجتماعی، سردرد و دلدرد را تجربه میکنند. البته این نشانهها دلایل مختلفی دارند و بهتنهایی وجود اختلال اضطرابی را ثابت نمیکنند.
نقش مدرسه در شناسایی اضطراب
نوجوانان بخش زیادی از زندگی روزمره خود را در مدرسه میگذرانند. به همین دلیل، معلمان و مشاوران مدرسه میتوانند تغییرات رفتاری آنها را زودتر تشخیص دهند.
افت ناگهانی عملکرد تحصیلی، غیبتهای مکرر و کنارهگیری از فعالیتهای گروهی ممکن است نشانه مشکلات روانی باشند.
مدرسه باید محیطی امن برای بیان نگرانیها فراهم کند. برخورد تنبیهی یا تمسخر مشکلات نوجوان میتواند تمایل او به درخواست کمک را کاهش دهد.
والدین چگونه از نوجوان حمایت کنند؟
والدین برای شناخت وضعیت روانی فرزندان خود باید به تغییرات رفتاری آنها توجه کنند. پرسیدن سؤالهای ساده و گوش دادن بدون قضاوت میتواند زمینه گفتوگوی صمیمانه را فراهم کند.
مقایسه نوجوان با دیگران، کوچک شمردن نگرانیهای او و ارائه نصیحتهای مکرر معمولاً به بهبود ارتباط کمک نمیکند.
والدین بهتر است بهجای تحمیل راهحل، ابتدا احساسات فرزند خود را بشنوند. حمایت عاطفی و احترام به استقلال نوجوان نیز نقش مهمی در افزایش اعتماد او دارد.
چه زمانی مراجعه به متخصص ضروری است؟
اگر اضطراب برای مدت طولانی ادامه پیدا کند یا خواب، تحصیل، روابط اجتماعی و فعالیتهای روزمره نوجوان را مختل کند، ارزیابی تخصصی اهمیت پیدا میکند.
روانشناس کودک و نوجوان میتواند با بررسی شرایط فردی و محیطی، علت نگرانیها را شناسایی کند و روش درمانی مناسبی پیشنهاد دهد.
درمان زودهنگام به نوجوان کمک میکند مهارتهای مقابله با اضطراب را یاد بگیرد و از تشدید مشکلات جلوگیری کند.
شنیدن نوجوانان را جدی بگیریم
نوجوانان همیشه نمیتوانند احساسات خود را بهروشنی بیان کنند. گاهی تغییر رفتار، سکوت یا کنارهگیری آنها پیامی درباره فشارهای روانی است.
والدین و مدارس با ایجاد فضای امن، گفتوگوی بدون قضاوت و توجه به نشانههای رفتاری میتوانند مسیر دریافت کمک را هموار کنند. حمایت بهموقع، فرصت بهتری برای حفظ سلامت روان نوجوانان فراهم میکند.
