📅 پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵ | ۱۲:۴۹📂 خبر مهم اول🆔 کد خبر: 14052✍️ خبرنگار: ستایش ایدی زاده ستایش ایدی زاده🖨 چاپ

الگوریتم‌ها چگونه سلیقه و تصمیم‌های ما را شکل می‌دهند؟

تأثیر الگوریتم‌های دیجیتال بر انتخاب و رفتار کاربران در شبکه‌های اجتماعی
بسیاری از انتخاب‌های روزمره ما در فضای دیجیتال، بیش از آنکه حاصل تصمیم‌گیری آگاهانه باشند، تحت تأثیر پیشنهادهای الگوریتمی قرار دارند. از ویدئوهایی که در شبکه‌های اجتماعی تماشا می‌کنیم تا اخباری که در صفحه اصلی تلفن همراه خود می‌بینیم، الگوریتم‌ها به‌تدریج در شکل‌گیری سلیقه، نگرش و حتی رفتار اجتماعی ما نقش پیدا کرده‌اند.

به گزارش روان۲۴، گسترش پلتفرم‌های دیجیتال و سامانه‌های پیشنهاددهنده، شیوه دسترسی مردم به اطلاعات را تغییر داده است. این سامانه‌ها با تحلیل سابقه جست‌وجو، علایق و رفتار کاربران، محتوایی را به آن‌ها پیشنهاد می‌کنند که احتمال بیشتری برای جلب توجهشان دارد. چنین قابلیتی تجربه استفاده از اینترنت را شخصی‌تر می‌کند، اما در کنار آن پرسش‌هایی درباره استقلال فکری، تنوع اطلاعات و قدرت انتخاب افراد به وجود آورده است.

وقتی الگوریتم‌ها تصمیم می‌گیرند چه چیزی ببینیم

سامانه‌های پیشنهاددهنده برای پیش‌بینی علایق کاربران از داده‌های رفتاری استفاده می‌کنند. مدت‌زمان تماشای یک ویدئو، صفحاتی که دنبال می‌کنیم، مطالبی که ذخیره می‌کنیم و حتی محتوایی که از کنار آن عبور می‌کنیم، می‌توانند در پیشنهادهای بعدی نقش داشته باشند.

این فرایند به‌تدریج محیط اطلاعاتی هر فرد را شکل می‌دهد. برای مثال، کاربری که چندین محتوای مرتبط با یک موضوع سیاسی یا اجتماعی را دنبال می‌کند، ممکن است در ادامه مطالب بیشتری با همان گرایش دریافت کند. در نتیجه، مواجهه او با دیدگاه‌های متفاوت کاهش می‌یابد.

یکی از پیامدهای احتمالی این وضعیت، شکل‌گیری حباب فیلتر است؛ شرایطی که در آن افراد بیشتر با اطلاعات و دیدگاه‌های هماهنگ با باورهای قبلی خود روبه‌رو می‌شوند. تکرار چنین تجربه‌ای می‌تواند پذیرش نظرات مخالف را دشوارتر کند و فاصله میان گروه‌های اجتماعی را افزایش دهد.

البته الگوریتم‌ها تنها عامل شکل‌گیری باورهای افراد نیستند. خانواده، آموزش، تجربه‌های شخصی و محیط اجتماعی نیز در این فرایند نقش دارند. بااین‌حال، حجم بالای استفاده از پلتفرم‌های دیجیتال اهمیت بررسی تأثیر پیشنهادهای الگوریتمی را بیشتر کرده است.

از انتخاب شخصی تا تأثیرگذاری پنهان بر رفتار اجتماعی

یکی از ویژگی‌های مهم الگوریتم‌ها این است که معمولاً کاربران از سازوکار دقیق انتخاب و نمایش محتوا اطلاع ندارند. آن‌ها تصور می‌کنند با مجموعه‌ای از مطالب روبه‌رو هستند که بر اساس اهمیت یا علاقه عمومی مرتب شده‌اند، درحالی‌که بسیاری از این پیشنهادها بر مبنای اهداف تجاری و احتمال جلب توجه طراحی می‌شوند.

این موضوع می‌تواند بر رفتار مصرفی، نگرش اجتماعی و حتی برداشت افراد از رویدادهای روز تأثیر بگذارد. نمایش مکرر یک نوع سبک زندگی، محصول یا الگوی رفتاری ممکن است آن را در ذهن کاربران عادی‌تر یا مطلوب‌تر جلوه دهد.

در حوزه سلامت روان نیز مواجهه مداوم با محتوای مقایسه‌برانگیز می‌تواند زمینه نارضایتی از ظاهر، احساس عقب‌ماندگی و کاهش رضایت از زندگی را فراهم کند. البته واکنش افراد به این محتواها یکسان نیست و میزان تأثیرگذاری به شرایط فردی، سن، ویژگی‌های روان‌شناختی و نوع استفاده از رسانه بستگی دارد.

چگونه کنترل انتخاب‌هایمان را پس بگیریم؟

آگاهی از عملکرد الگوریتم‌ها نخستین گام برای استفاده مسئولانه از فناوری است. کاربران می‌توانند با بررسی منابع مختلف، دنبال کردن دیدگاه‌های متفاوت و محدود کردن زمان حضور در پلتفرم‌ها، تنوع بیشتری به محیط اطلاعاتی خود بدهند.

همچنین بهتر است افراد میان محتوای پیشنهادی و محتوای موردنیاز خود تفاوت قائل شوند. هر مطلبی که در صفحه اصلی نمایش داده می‌شود، لزوماً ارزش خبری، علمی یا اجتماعی بالایی ندارد. بررسی منبع انتشار و مقایسه اطلاعات با منابع معتبر می‌تواند احتمال تأثیرپذیری از محتوای نادرست را کاهش دهد.

از سوی دیگر، شرکت‌های فناوری نیز باید درباره نحوه جمع‌آوری داده‌ها و معیارهای پیشنهاد محتوا شفاف‌تر عمل کنند. فراهم کردن امکان مدیریت پیشنهادها، کنترل داده‌های شخصی و دسترسی به دیدگاه‌های متنوع می‌تواند به حفظ استقلال کاربران کمک کند.

در نهایت، الگوریتم‌ها ابزارهایی برای سازمان‌دهی اطلاعات هستند، اما نباید جایگزین تفکر انتقادی شوند. حفظ قدرت انتخاب در دنیای دیجیتال به این معناست که افراد آگاهانه تصمیم بگیرند چه چیزی را ببینند، به چه اطلاعاتی اعتماد کنند و کدام پیشنهادها را نپذیرند.

شناسنامه و منابع

اول

 دوم

 سوم

  • عنوان: گزارش جهانی دیجیتال ۲۰۲۵

  • مرجع: مؤسسه داده‌ریپورتال

  • سال انتشار: ۲۰۲۵

  • موضوع: استفاده از شبکه‌های اجتماعی و رفتار کاربران در فضای دیجیتال

اشتراگ گذاری

▼
X
Facebook
LinkedIn
Telegram
WhatsApp
Email
Pinterest

مطالب مرتبط

▼

معرفی دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران / بیش از شش دهه آموزش و پژوهش

دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران از مراکز باسابقه آموزش و پژوهش در حوزه روان‌شناسی و علوم تربیتی ایران است که فعالیت خود را از سال ۱۳۴۴ آغاز کرد.
  ۱۴۰۵/۰۹/۰۱ ۰۳:۱۹

پرسشنامه تنظیم هیجان ERQ-۳۰

پرسشنامه ERQ-30 ابزاری برای بررسی راهبردهای تنظیم هیجان است که نسخه فارسی آن در پژوهشی با مشارکت بزرگسالان ایرانی اعتبارسنجی شده است.
  ۱۴۰۵/۰۹/۰۱ ۰۳:۰۶

ورزش، آرامش ذهن نوجوانان

پژوهشی تازه نشان می‌دهد فعالیت بدنی منظم می‌تواند با کاهش نشانه‌های اضطراب و افسردگی در نوجوانان ارتباط داشته باشد.
  ۱۴۰۵/۰۹/۰۱ ۰۲:۵۴

آموزش حمایت روانی امدادگران

کارگاه مشترک هلال‌احمر ایران و صلیب سرخ با هدف تقویت مهارت‌های حمایت روانی از نیروهای امدادی برگزار شد.
  ۱۴۰۵/۰۹/۰۱ ۰۲:۳۶

معرفی کتاب | وقتی نیچه گریست، سفری به اعماق رنج انسان

رمان وقتی نیچه گریست اثر اروین یالوم، با پیوند فلسفه و روان‌درمانی، به بررسی تنهایی، ترس از مرگ، عشق و معنای زندگی می‌پردازد.
  ۱۴۰۵/۰۹/۰۱ ۰۲:۰۷

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پیشنهاد سردبیر/آموزش روانشناسی

▼
  • برگزیده‌ها
  • پربازدیدها
  • آخرین اخبار

دسته‌بندی‌ها

کلینیک روانشناسی افروغ
پیمایش به بالا