سیده مبینا محسنی تکیه
پیش‌تر درباره این موضوع نوشته‌ایم که فشار برای کامل و بی‌نقص بودن به‌طور فزاینده‌ای نه‌فقط زنان بلکه مردان را نیز در بر گرفته است. سال به سال این فشار بیشتر می‌شود و ایده‌آل‌هایی که مردان جوان در پی دستیابی به آنها هستند، سخت‌گیرانه‌تر و غیرواقع‌بینانه‌تر می‌شوند.
در یک مطالعه اخیر از سوی بانک Barclays، نزدیک به یک‌پنجم مردان (۱۸ درصد) گفته‌اند که «برای خوش‌تیپ بودن احساس فشار می‌کنند» و «از هر هشت نفر، یک نفر (۱۲ درصد) در دهه گذشته برای یک اقدام زیبایی هزینه کرده است». در همان مطالعه، ۱۸ درصد از مردان اظهار کرده‌اند که «شبکه‌های اجتماعی اکنون تأثیر بیشتری بر خریدهای مرتبط با زیبایی آنها دارد»؛ موضوعی که با گزارش‌ها درباره تبدیل شدن فروشگاه TikTok به دومین خرده‌فروش بزرگ آنلاین محصولات زیبایی و تندرستی در بریتانیا هم‌خوانی دارد.
لوکس‌مکسینگ چیست؟
«لوکس‌مکسینگ» (Looksmaxxing) اصطلاحی است که در فضاهای آنلاین اینسل‌ها ابداع شد و در شبکه‌های اجتماعی به‌ویژه میان مردان و پسران جوان وایرال شده است. این اصطلاح طیفی از روش‌های بهبود ظاهر را توصیف می‌کند؛ از ترفندهای زیبایی یا «سافت‌مکسینگ» مانند رسیدگی پایه به ظاهر و «میوینگ» گرفته تا روش‌های افراطی یا «هارد‌مکسینگ» مانند جراحی زیبایی و حتی «بون‌اسمشینگ» که شامل ضربه زدن عمدی به استخوان‌های فک برای تغییر شکل آن‌هاست.
افزایش محبوبیت ویدئوهای لوکس‌مکسینگ و انجمن‌های آنلاین مرتبط با آن نشان می‌دهد که ایده‌آل‌های زیبایی مردانه در حال مشخص‌تر و مطالبه‌گرتر شدن هستند. مردان جوانی که در پی این ایده‌آل‌ها هستند باور دارند باید عضلانی، قدبلند و دارای چهره‌ای تراشیده باشند. نکته مهم این است که میزان تطابق آنها با این استانداردها ظاهراً قابل اندازه‌گیری تلقی می‌شود؛ از طریق مقیاس‌های جذابیت، زاویه فک و نسبت‌های میان اجزای صورت.
نگاه اینسل‌ها به زیبایی و لوکیسم
به‌طور قابل‌توجهی، جوامع آنلاین اینسل اصطلاح «لوکیسم» (Lookism) را برای بیان اعتراض خود به نقش زیبایی در جهان معاصر به کار گرفته‌اند. در ظاهر، این اصطلاح نشان‌دهنده آگاهی از این واقعیت است که ظاهر ما بر فرصت‌هایی چون شغل، دوستی و روابط صمیمانه تأثیر می‌گذارد. با این حال، به‌جای فهم این تجربه‌ها در چارچوب افزایش آگاهی نسبت به اهمیت ظاهر، گفتمان اینسل‌ها زنان را به‌عنوان دروازه‌بانان زیبایی و مطلوبیت معرفی می‌کند.
این روایت عمدتاً در بحث‌های لوکس‌مکسینگ در شبکه‌های اجتماعی غایب بوده است، اما همان‌طور که کریستا فیشر اشاره می‌کند، محبوبیت لوکس‌مکسینگ «به نیازی پاسخ می‌دهد که برای پسران برآورده نشده باقی مانده است». مردان و پسران فضاهای کمتری برای گفت‌وگو درباره نگرانی‌های مربوط به تصویر بدنی و فشارهایی که تجربه می‌کنند دارند. لوکس‌مکسینگ محلی برای به اشتراک گذاشتن احساسات فراهم می‌کند و به نظر می‌رسد نوعی حمایت همتایانه ارائه می‌دهد.
تفاوت فضاهای گفتگو برای زنان و مردان
در حالی که جنبش‌های «بدن‌مثبت»، «بی‌طرفی نسبت به بدن» و «خودمراقبتی» بی‌نقص نیستند، اما برای زنان فضاهایی فراهم کرده‌اند تا درباره این فشارها صحبت کنند. در واقع، صحبت کردن درباره ناکامی‌های واقعی یا ادراک‌شده در زمینه ظاهر، چه آنلاین و چه حضوری، در گفت‌وگوهای زنان رایج و حتی فراگیر است. در مقابل، مردان و پسران به‌طور سنتی درباره ظاهر خود یا احساس شکست در این زمینه با همسالانشان صحبت نکرده‌اند.
رشد لوکس‌مکسینگ نگران‌کننده است؛ نه‌تنها به دلیل ریشه‌های آن در فرهنگ اینسل و «مانوسفر» و زمینه‌های زن‌ستیزانه همراهش، بلکه به این دلیل که نشان می‌دهد فشار برای کامل بودن تا چه اندازه بر مردان افزایش یافته است. هرچند ایده‌آل‌های زیبایی در طول تاریخ به اشکال مختلف وجود داشته‌اند، اما این ایده‌آل‌ها معمولاً محلی بودند، شامل همه نمی‌شدند و به‌عنوان الزام تجربه نمی‌شدند. همچنین به‌ندرت پیش آمده که مردان و پسران عمدتاً بر اساس زیبایی — چه از سوی دیگران و چه از سوی خودشان — ارزش‌گذاری شوند. اما این وضعیت در حال تغییر است.
فشار برای کامل بودن و خطرات آن
مردان و پسران اکنون در پی ایده‌آل‌های زیبایی غیرواقع‌بینانه هستند، روی بدن خود کار می‌کنند، درگیر روش‌های پرخطر از مصرف استروئید گرفته تا جراحی می‌شوند و زیبایی را بر ارزش‌هایی چون هوش و سلامت مقدم می‌دانند. لوکس‌مکسینگ، به‌ویژه اشکالی که بر نسبت‌ها و تقارن تمرکز دارد، جذابیت را چیزی ساده و قابل اندازه‌گیری جلوه می‌دهد و به مردان و پسران جوان می‌گوید دقیقاً تا چه حد «خوب» یا «بد» عمل کرده‌اند. رشد لوکس‌مکسینگ واقعیت تلخ تأثیر فشار برای کامل بودن بر مردان و پسران را آشکار می‌کند. به‌طور فزاینده‌ای، آنها نیز مانند زنان پیش از خود، به نظر می‌رسد حاضرند تقریباً هر کاری انجام دهند تا چهره و بدنی بهتر، منطبق‌تر و کامل‌تر داشته باشند.
