مدیتیشن و ذهنآگاهی امروزه بهعنوان ابزارهایی کارآمد برای کاهش استرس، افزایش تمرکز و ارتقای کیفیت زندگی شناخته میشوند. اما پژوهشهای جدید نشان میدهند که تمرینات مدیتیشن همواره بدون خطر نیستند و میتوانند تجربیات ناخوشایند یا مضطربکنندهای را برای برخی افراد به همراه داشته باشند.
بررسی عوارض جانبی مدیتیشن در پژوهش جدید
تیمی از پژوهشگران به سرپرستی دکتر نیکولاس فن دام (Nicholas Van Dam)، روانشناس برجسته، در مطالعهای گسترده اثرات ناخواسته مدیتیشن را بررسی کردند. آنها چکلیستی ۳۰ موردی از حالات و تجربیات احتمالی طراحی کردند تا شرکتکنندگان شدت و تأثیر این تجربیات را بر زندگی روزمره خود ارزیابی کنند.
نتایج این بررسی نکات مهمی را روشن کرد:
-
حدود ۶۰ درصد از افراد تمرینکننده مدیتیشن، حداقل یکی از اثرات جانبی یا ناخواسته را تجربه میکنند.
-
تقریباً یکسوم از شرکتکنندگان این تجربیات را ناراحتکننده یا اضطرابآور توصیف کردند.
-
برخی تجربیات ناخوشایند شامل افزایش اضطراب، مواجهه با احساسات سرکوبشده و احساس جداشدگی از واقعیت یا بدن هستند.
چرا آگاهی از مخاطرات مدیتیشن اهمیت دارد؟
پژوهشگران تاکید میکنند که هدف از این تحقیقات، ترسانیدن مردم یا منع آنها از مدیتیشن نیست. بلکه همانطور که پزشکان پیش از درمانهای دارویی یا رواندرمانی «رضایت آگاهانه» بیمار را جلب میکنند، در مدیتیشن نیز افراد باید از مخاطرات احتمالی مطلع شوند.
اگر مدیتیشن باعث بروز ناراحتی شدید یا اختلال در عملکرد روزمره فرد شود، متخصصان توصیه میکنند که روند تمرین متوقف گردد. این تمرینات برای همه افراد مناسب نیستند و عدم موفقیت در آن به معنای اشتباه کار کردن فرد نیست، بلکه نشاندهنده عدم تناسب این روش با ساختار روانی اوست.
شناسنامه و منبع مقاله علمی
-
عنوان اصلی مقاله: Scientists uncover meditation’s hidden side effects
-
نویسندگان: Nicholas Van Dam و تیم تحقیقاتی همراه
-
مرجع و مجله: انجمن علوم علوم روانشناختی (Association for Psychological Science) / بازنشر در ScienceDaily
-
شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): ثبتشده در گزارش رسمی APS / ScienceDaily Release ۲۵۱۱۰۵۰۵۰۷۳۰
-
لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.sciencedaily.com/releases/2025/11/251105050730.htm
