سیده مبینا محسنی تکیه
بسیاری از بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن مانند دردهای مزمن، اختلالات گوارشی یا مشکلات مثانه و لگن، فقط با درد جسمانی دست و پنجه نرم نمی‌کنند بلکه بار روانی سنگینی را نیز تحمل می‌کنند. خستگی مفرط، اضطراب مستمر، استرس و حتی افسردگی از مشکلات شایعی است که این افراد تجربه می‌کنند و اغلب در مسیر درمان جسمانی نادیده گرفته می‌شود. دکتر سولا ویندگاسن، روان‌شناس سلامت بریتانیایی، معتقد است که تنها تمرکز بر درمان جسمانی کافی نیست و برای بهبود واقعی باید همزمان ذهن و بدن را هدف قرار داد.
دکتر سولا ویندگاسن، با داشتن دو دکترای روانشناسی از دانشگاه کینگز کالج لندن و تخصص در روانشناسی سلامت، نه تنها پژوهشگری برجسته است بلکه خود نیز تجربه دردهای مزمن مثانه را گذرانده است. این تجربه شخصی به او انگیزه داد تا روش‌های درمانی جدیدی مبتنی بر ارتباط بین ذهن و بدن طراحی کند و بیماران را به مسیر درمانی متفاوت و جامع هدایت نماید. این تلفیق علم و تجربه، نقطه قوتی است که درمان‌های او را متمایز می‌کند.
تمرکز درمان بر بیماری‌های مزمن گوارشی، لگنی و دردهای مزمن
در کلینیک‌ها و برنامه‌های درمانی دکتر ویندگاسن، تمرکز ویژه‌ای بر اختلالات گوارشی مانند سندرم روده تحریک‌پذیر و بیماری‌های التهابی روده، مشکلات مثانه و لگن مانند مثانه بیش‌فعال و درد لگنی، و همچنین انواع دردهای مزمن وجود دارد. بسیاری از این مشکلات، به دلیل ماهیت پیچیده و گاهی نامشخص‌شان، نیازمند مداخلات روانشناختی و ذهن-بدنی هستند که کمک می‌کنند چرخه استرس و درد شکسته شود و کیفیت زندگی بهبود یابد.
رویکرد روانشناسی سلامت و درمان‌های مبتنی بر شواهد
دکتر سولا ویندگاسن بر این باور است که علائم جسمی اغلب ریشه در فرآیندهای روانی و عصبی دارند و به همین دلیل درمانی که تنها به جسم توجه کند، ناکافی خواهد بود. رویکرد او بر پایه روانشناسی سلامت است که ذهن و بدن را یکپارچه می‌بیند. در این چارچوب از روش‌هایی مانند درمان شناختی رفتاری (CBT)، درمان مبتنی بر پردازش تروما (EMDR)، تکنیک‌های ذهن‌آگاهی (مایندفولنس) و آموزش خودمراقبتی استفاده می‌شود تا بیماران بتوانند در زندگی روزمره خود تغییرات مثبت ایجاد کنند و توانایی مدیریت بهتر علائم‌شان را پیدا کنند.
مطالعات متعددی نشان داده‌اند که درمان‌های روانشناختی می‌توانند به کاهش درد مزمن و بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک کنند. مرورهای سیستماتیک و گزارش‌های مؤسسات معتبری مانند Cochrane Collaboration بیانگر اثربخشی روان‌درمانی، مدیتیشن و مهارت‌های مقابله‌ای در مدیریت علائم بیماری‌های مزمن است. این شواهد علمی، رویکرد جامع دکتر ویندگاسن را به عنوان یک مسیر درمانی معتبر و قابل اتکا تأیید می‌کنند.
تجربه مراجعان؛ از درد جسمانی تا آرامش روانی
بازخوردهای مراجعان دکتر سولا نشان می‌دهد که بسیاری پس از دریافت درمان‌های روانشناختی، علاوه بر کاهش شدت علائم جسمی، به احساس آرامش ذهنی و بهبود کیفیت زندگی دست یافته‌اند. آنها گزارش داده‌اند که شنیده شدن و دیده شدن در مسیر درمان، همراه با یادگیری مهارت‌های مقابله‌ای، به آنها کمک کرده است تا بار روانی بیماری را سبک‌تر کنند و با امید بیشتری به زندگی ادامه دهند.
پیام مهم برای جامعه فارسی‌زبان
در فرهنگ‌ها و جوامع فارسی‌زبان، بیماری مزمن گاهی با قضاوت اجتماعی، تابو و انزوا همراه است که فشار روانی را افزایش می‌دهد. بسیاری از بیماران تنها به درمان‌های جسمانی دسترسی دارند و بخش مهم سلامت روانی نادیده گرفته می‌شود. رویکرد ذهن-بدن و درمان‌های جامع مانند آنچه دکتر ویندگاسن ارائه می‌دهد می‌تواند مسیر جدیدی برای این بیماران باشد تا با حمایت روانی و آموزش‌های تخصصی، زندگی با کیفیت‌تر و معنادارتری بسازند.
با وجود مزایای فراوان، روان‌درمانی در این حوزه درمان قطعی نیست و نیازمند صبر، تعهد و همکاری بیمار و درمانگر است. اثرگذاری درمان ممکن است بسته به شرایط فردی متفاوت باشد و انتظار معجزه نداشته باشیم. همچنین، این مسیر نیازمند تغییر سبک زندگی و پایبندی به مداخلات درمانی است که می‌تواند برای برخی بیماران چالش‌برانگیز باشد.
دکتر سولا ویندگاسن با تلفیق علم روانشناسی و تجربه شخصی، به ما یادآوری می‌کند که درمان بیماری‌های مزمن باید فراتر از دارو و درمان جسمی باشد. سلامت روان، آرامش ذهنی و یکپارچگی ذهن و بدن، کلیدهای موفقیت در بهبود کیفیت زندگی بیماران مزمن‌اند. این رویکرد جامع، به ویژه برای جامعه فارسی‌زبان، فرصتی است تا از بار روانی بیماری بکاهیم و مسیر جدیدی برای زندگی سالم و با کیفیت ایجاد کنیم.
