مدیر سایت
در دنیای مدرن امروز، دسترسی مداوم به فضاهای سبز طبیعی برای بسیاری از شهرنشینان و بیماران بستری در بیمارستانها میسر نیست. با این حال، نیاز انسان به ارتباط با طبیعت برای بازیابی سلامت روانی و کاهش استرس همچنان باقی است. مفهوم «حمام جنگل» (Shinrin-yoku) که ریشه در فرهنگ ژاپن دارد، راهکاری اثباتشده برای کاهش فشار خون و اضطراب است. اکنون پژوهشگران موسسه توسعه انسانی ماکس پلانک و مرکز پزشکی دانشگاهی هامبورگ-اپندورف (UKE) نشان دادهاند که تجربه حمام جنگل در واقعیت مجازی (VR) با درگیر کردن همزمان سه حس بینایی، شنیداری و بویایی میتواند کارکرد شناختی مغز را بازسازی کرده و خلقونو خو را به شکل معجزهآسایی بهبود بخشد.
تاثیر شگفتانگیز واقعیت مجازی چندحسی بر کاهش استرس
در این پژوهش که توسط لئونی آسکونه (Leonie Ascone) و به سرپرستی پروفسور سیمونه کون (Simone Kühn) انجام شد، بیش از ۱۳۰ شرکتکننده ابتدا در معرض محرکهای استرسزا قرار گرفتند. سپس پژوهشگران آنها را وارد یک ویدئوی ۳۶۰ درجه واقعیت مجازی از بزرگترین جنگل کاج نوئل اروپایی (منطقه حفاظتشده سوننبرگ) کردند.
این شبیهسازی در چهار حالت مختلف پیادهسازی شد:
-
تجربه کامل چندحسی: شامل تصاویر ۳۶۰ درجه جنگل، صدای طبیعی محیط و استشمام رایحه روغنهای اساسی درخت کاج.
-
تجربه تکحسی بینایی: فقط مشاهده تصویر ۳۶۰ درجه.
-
تجربه تکحسی شنیداری: شنیدن صدای جنگل در محیط مجازی خنثی.
-
تجربه تکحسی بویایی: استشمام رایحه جنگل در محیط مجازی خنثی.
نتایج نشان داد افرادی که تجربه چندحسی (بینایی، شنیداری و بویایی) را دریافت کردند، بهبود بسیار معنادارتری در خلقوخو، احساس پیوند عمیقتر با طبیعت و کاهش اضطراب نسبت به گروههای تکحسی تجربه کردند.
تقویت حافظه فعال و بازسازی توانمندیهای شناختی
علاوه بر بهبود خلقونو و احساس آرامش، این شبیهسازی چندحسی تاثیرات مثبتی بر حافظه فعال (Working Memory) شرکتکنندگان داشت. حافظه فعال همان توانایی شناختی حیاتی است که به ما امکان پردازش، نگهداری و بازخوانی کوتاهمدت اطلاعات را میدهد. استرس شدید باعث فرسایش این بخش از مغز میشود، اما غوطهوری در طبیعت مجازی چندحسی به عنوان یک «بازسازیکننده ذهنی» عمل کرده و توان شناختی افراد را ارتقا داد.
کاربردهای درمانی در کلینیکها و فضاهای شهری
نتایج این مطالعه افقهای جدیدی را برای فناوریهای سلامت دیجیتال میگشاید. اگرچه واقعیت مجازی جایگزین کامل حضور در طبیعت واقعی نیست، اما کاربردهای بینظیری در محیطهای محروم از فضای سبز دارد.
پژوهشگران پیشنهاد میکنند استفاده از ابزارهای واقعیت مجازی چندحسی در بخشهای زیر میتواند اضطراب را به شدت کاهش دهد:
-
اتاقهای انتظار و اتاق بیماران در بیمارستانها و کلینیکها
-
فضاهای کاری فشرده و آپارتمانهای شهری بدون دسترسی به فضای سبز
-
مراکز مراقبت از سالمندان و افراد دارای محدودیتهای حرکتی
شناسنامه و منبع مقاله علمی
-
عنوان اصلی مقاله: Multisensory VR forest reboots your brain and lifts mood—study confirms
-
نویسندگان: لئونی آسکونه (Leonie Ascone)، فریبا مستاجران، آنا ماشرک، نور طویل، تیمو کناوست، لاریسا سامان و سیمونه کون (Simone Kühn)
-
مرجع و مجله: موسسه توسعه انسانی ماکس پلانک / مرکز پزشکی دانشگاهی هامبورگ-اپندورف (UKE) / منتشر شده در Journal of Environmental Psychology / بازنشر در ScienceDaily
-
شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): DOI: ۱۰.۱۰۱۶/j.jenvp.۲۰۲۵.۱۰۲۶۳۷ (انتشار در ۶ ژوئیه ۲۰۲۵)
-
لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.sciencedaily.com/releases/2025/07/250705084325.htm
