ناتوانی در مدیریت استفاده از گوشی با مشکلات روانی نوجوانان ارتباط دارد

استفاده از گوشی، شبکه‌های اجتماعی و بازی‌های ویدئویی بخشی از زندگی روزمره بسیاری از نوجوانان شده است. اما زمانی که نوجوان نتواند استفاده از این ابزارها را مدیریت کند و فعالیت‌های روزانه‌اش تحت تأثیر قرار بگیرند، ممکن است سلامت روان و کیفیت خواب او نیز آسیب ببیند.

به گزارش روان۲۴، پژوهشی که در مجله «آمریکن ژورنال آو پریونتیو مدیسین» منتشر شد، ارتباط میان استفاده خارج از کنترل از تلفن همراه، شبکه‌های اجتماعی و بازی‌های ویدئویی را با وضعیت روانی و رفتاری نوجوانان بررسی کرد. پژوهشگران اطلاعات ۸۱۱۹ کودک ۱۱ تا ۱۲ ساله را تحلیل کردند و وضعیت آن‌ها را در یک دوره یک‌ساله دنبال کردند.

استفاده خارج از کنترل چه پیامدهایی دارد؟

نتایج نشان داد نوجوانانی که در مدیریت استفاده از تلفن همراه و شبکه‌های اجتماعی مشکل بیشتری داشتند، یک سال بعد نشانه‌های بیشتری از افسردگی، مشکلات توجه، رفتارهای مقابله‌ای و اختلالات رفتاری نشان دادند. این الگوی استفاده همچنین با مشکلات خواب و رفتارهای مرتبط با خودکشی ارتباط داشت.

پژوهشگران ارتباط مشابهی میان استفاده خارج از کنترل از بازی‌های ویدئویی و برخی مشکلات روانی، از جمله نشانه‌های افسردگی، مشکلات توجه و اختلال خواب مشاهده کردند.

مدت استفاده تنها معیار مهم نیست

این پژوهش نشان می‌دهد که برای بررسی تأثیر فناوری بر نوجوانان، نباید فقط به تعداد ساعت‌های استفاده از صفحه‌نمایش توجه کرد. توانایی مدیریت زمان، کنترل رفتار و حفظ تعادل میان فضای مجازی و زندگی روزمره نیز اهمیت دارد.

برای مثال، نوجوانی ممکن است ساعت‌های زیادی از گوشی استفاده کند، اما همچنان خواب منظم، روابط اجتماعی و عملکرد تحصیلی مناسبی داشته باشد. در مقابل، نوجوان دیگری ممکن است نتواند گوشی را کنار بگذارد یا استفاده از آن را با وجود اختلال در خواب و درس ادامه دهد.

خانواده چگونه می‌تواند کمک کند؟

والدین می‌توانند به‌جای تمرکز صرف بر ممنوعیت یا محدودیت استفاده از گوشی، درباره عادت‌های دیجیتال با فرزندانشان گفت‌وگو کنند. تعیین زمان‌های مشخص برای استفاده از تلفن همراه، کنار گذاشتن گوشی پیش از خواب و اختصاص زمان‌هایی برای فعالیت‌های خانوادگی می‌تواند به ایجاد تعادل کمک کند.

همچنین والدین بهتر است به نشانه‌هایی مانند افت تحصیلی، کاهش ارتباط با دوستان، اختلال خواب و ناتوانی در کنار گذاشتن گوشی توجه کنند. در صورت تداوم این مشکلات، مشورت با متخصص سلامت روان می‌تواند مفید باشد.

آیا گوشی باعث افسردگی نوجوانان می‌شود؟

این پژوهش رابطه میان الگوی استفاده از رسانه‌های دیجیتال و مشکلات روانی را در طول زمان بررسی کرده است؛ اما نتایج آن ثابت نمی‌کند که استفاده از گوشی به‌تنهایی باعث افسردگی یا سایر مشکلات روانی می‌شود.

پژوهشگران نیز به محدودیت‌هایی مانند ماهیت مشاهده‌ای مطالعه، استفاده از گزارش نوجوانان و والدین و کوتاه بودن دوره پیگیری اشاره کرده‌اند. بنابراین، برای تفسیر نتایج باید عوامل دیگری را هم در نظر گرفت.

بااین‌حال، یافته‌ها یک نکته مهم را برجسته می‌کنند: در بررسی رابطه نوجوانان با فناوری، فقط مدت استفاده اهمیت ندارد؛ بلکه باید دید آیا آن‌ها می‌توانند استفاده از گوشی و شبکه‌های اجتماعی را مدیریت کنند و میان فعالیت‌های دیجیتال و زندگی روزمره تعادل برقرار سازند یا نه.

شناسنامه و منبع مقاله علمی

• عنوان اصلی مقاله: Prospective Associations Between Early Adolescent Problematic Screen Use, Mental Health, Sleep, and Substance Use
• نویسندگان: جیسون ام. ناگاتا و همکاران
• مرجع و مجله: مجله آمریکایی پزشکی پیشگیرانه، سال ۲۰۲۶
• شماره ثبت مقاله: DOI: 10.1016/j.amepre.2025.108248
• لینک دسترسی مستقیم: https://doi.org/10.1016/j.amepre.2025.108248