ستایش ایدی زاده
تقسیم کارهای خانه فقط به شستن ظرف‌ها، آشپزی و نظافت محدود نمی‌شود. بخش مهمی از مسئولیت‌های خانوادگی در ذهن افراد جریان دارد؛ از برنامه‌ریزی خرید و پیگیری کارهای فرزندان تا به خاطر سپردن قرارها و مدیریت نیازهای روزمره خانواده. پژوهشی تازه نشان می‌دهد تقسیم منصفانه این مسئولیت‌های ذهنی با رضایت بیشتر زوج‌ها از رابطه ارتباط دارد.
به گزارش روان۲۴، پژوهشگران در مطالعه‌ای که سال ۲۰۲۵ در مجله علمی «ازدواج و خانواده» منتشر شد، ارتباط میان تقسیم کارهای ذهنی خانه و رضایت زوج‌ها از رابطه را بررسی کردند. نتایج نشان داد هر دو والد زمانی رضایت بیشتری از رابطه خود گزارش می‌کنند که مسئولیت‌های ذهنی زندگی خانوادگی را به شکل متعادل‌تری تقسیم کنند.
کار خانه فقط فعالیت‌های قابل مشاهده نیست
بسیاری از مسئولیت‌های خانوادگی به چشم نمی‌آیند. برای مثال، ممکن است یکی از والدین همیشه به فکر زمان خرید مواد غذایی، برنامه مدرسه فرزند، وقت پزشک و نیازهای اعضای خانواده باشد.
این فعالیت‌ها نوعی کار شناختی و ذهنی محسوب می‌شوند. فرد باید نیازها را پیش‌بینی کند، کارها را به خاطر بسپارد، برای آنها برنامه‌ریزی کند و اجرای آنها را پیگیری کند.
پژوهشگران این مجموعه فعالیت‌ها را با عنوان «کار شناختی خانه» بررسی کردند. این مفهوم نشان می‌دهد مسئولیت اداره زندگی خانوادگی فقط به انجام فیزیکی کارها محدود نیست.
تقسیم مسئولیت ذهنی چه ارتباطی با رضایت زوج‌ها دارد؟
ریچارد پتس، دنیل کارلسون و ژاکلین وونگ در این پژوهش از داده‌های مطالعه‌ای درباره تقسیم کار والدین در آمریکا استفاده کردند. آنها اطلاعات والدین دارای شریک زندگی از موج پنجم این مطالعه را بررسی کردند.
پژوهشگران با استفاده از تحلیل رگرسیون، ارتباط میان نحوه تقسیم کارهای شناختی خانه و رضایت از رابطه را سنجیدند.
نتایج نشان داد زوج‌هایی که مسئولیت‌های ذهنی خانه را متعادل‌تر تقسیم می‌کنند، بالاترین میزان رضایت از رابطه را گزارش می‌دهند. این الگو در بررسی مادران و پدران نیز مشاهده شد و در بیشتر شاخص‌های سنجش کار شناختی تداوم داشت.
چرا دیده شدن مسئولیت‌ها اهمیت دارد؟
کارهای ذهنی خانه اغلب پایان مشخصی ندارند. فردی که مسئول برنامه‌ریزی امور خانواده است، ممکن است حتی هنگام استراحت نیز به کارهای انجام‌نشده فکر کند.
از طرف دیگر، شریک زندگی او ممکن است بخش زیادی از این تلاش‌ها را نبیند. همین تفاوت در درک مسئولیت‌ها می‌تواند احساس نابرابری ایجاد کند.
پژوهشگران توضیح می‌دهند که تقسیم عادلانه مسئولیت‌ها و احساس قدردانی متقابل می‌توانند در رضایت از رابطه نقش داشته باشند. بنابراین، مشارکت واقعی فقط به انجام کارهایی که دیگران درخواست می‌کنند محدود نمی‌شود؛ هر دو نفر باید بخشی از برنامه‌ریزی و پیگیری امور را نیز بر عهده بگیرند.
چگونه می‌توان بار ذهنی خانواده را تقسیم کرد؟
زوج‌ها می‌توانند برای کاهش نابرابری در مسئولیت‌های روزمره چند اقدام ساده انجام دهند:
- فهرست مسئولیت‌های روزانه و هفتگی خانواده را با هم تهیه کنند.
- برنامه‌ریزی و پیگیری کارها را نیز تقسیم کنند، نه فقط اجرای آنها را.
- درباره مسئولیت‌هایی که معمولاً دیده نمی‌شوند گفت‌وگو کنند.
- برای وظایف مشخص، مسئولیت کامل و مستقل هر فرد را تعیین کنند.
- تلاش‌های یکدیگر را ببینند و از آن قدردانی کنند.
نتیجه‌ای فراتر از تقسیم کار خانه
این پژوهش نشان می‌دهد کیفیت زندگی مشترک فقط به میزان زمانی که زوج‌ها کنار یکدیگر می‌گذرانند وابسته نیست. احساس عدالت در تقسیم مسئولیت‌ها نیز می‌تواند با رضایت از رابطه ارتباط داشته باشد.
البته نتایج این مطالعه ارتباط میان دو متغیر را نشان می‌دهد و به‌تنهایی رابطه علت و معلولی را اثبات نمی‌کند. بااین‌حال، توجه به کارهای ذهنی و نامرئی خانه می‌تواند نقطه شروع مناسبی برای گفت‌وگو درباره عدالت، همکاری و مسئولیت‌پذیری در خانواده باشد.
شناسنامه و منبع مقاله علمی
عنوان اصلی مقاله: Cognitive housework and Parents’ relationship satisfaction
نویسندگان: Richard J. Petts، Daniel L. Carlson و Jaclyn S. Wong
مرجع و مجله: مجله ازدواج و خانواده، جلد ۸۷، شماره ۴، صفحات ۱۷۶۷ تا ۱۷۸۲، سال ۲۰۲۵
شماره ثبت مقاله: DOI: 10.1111/jomf.13082
لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی:
https://doi.org/10.1111/jomf.13082
