امنیت روانی در محیط کار، از فرسودگی شغلی می‌کاهد

کارمندان فقط به حقوق مناسب و امکانات کاری نیاز ندارند. آن‌ها باید بتوانند بدون ترس از سرزنش، تحقیر یا تنبیه، نظرشان را بیان کنند، سؤال بپرسند و درباره مشکلات کاری صحبت کنند. چنین فضایی می‌تواند به سلامت روان کارکنان و عملکرد بهتر گروه کمک کند.

به گزارش روان۲۴، پژوهشی که در مارس ۲۰۲۶ در مجله «علوم رفتاری» منتشر شد، ارتباط امنیت روانی فردی و گروهی را با سلامت روان، استرس و فرسودگی شغلی کارکنان حوزه سلامت و خدمات اجتماعی بررسی کرد.

پژوهشگران اطلاعات ۸۲۱ نفر از کارکنان این حوزه را تحلیل کردند. شرکت‌کنندگان پرسش‌نامه‌هایی درباره احساس امنیت روانی، فضای حاکم بر گروه کاری، بهزیستی روان‌شناختی، فرسودگی شغلی و استرس حاد تکمیل کردند.

امنیت روانی در محیط کار یعنی چه؟

امنیت روانی به این معناست که افراد در محیط کار بتوانند بدون ترس از پیامدهای منفی، سؤال بپرسند، اشتباه خود را مطرح کنند، پیشنهاد بدهند یا با نظر دیگران مخالفت کنند.

برای مثال، کارمندی که متوجه خطای یک فرایند شده است، باید بتواند آن را به مدیر یا همکارانش اطلاع دهد؛ بدون اینکه نگران تمسخر، سرزنش یا آسیب دیدن موقعیت شغلی خود باشد.

این احساس امنیت فقط به رفتار مدیر وابسته نیست. واکنش همکاران و شیوه تعامل اعضای گروه نیز در شکل‌گیری آن نقش دارند.

نقش فضای گروهی در کاهش فرسودگی شغلی

نتایج مطالعه نشان داد امنیت روانی فردی و گروهی با بهزیستی روان‌شناختی بیشتر، فرسودگی شغلی کمتر و استرس حاد پایین‌تر ارتباط دارند.

یکی از یافته‌های مهم پژوهش این بود که امنیت روانی در سطح گروه، ارتباط قوی‌تری با کاهش فرسودگی شغلی و استرس حاد داشت. به بیان ساده، حمایت و اعتماد میان اعضای یک گروه کاری می‌تواند در کنار احساس امنیت فردی، نقش مهمی در تجربه روزانه کارکنان داشته باشد.

پژوهشگران همچنین دریافتند که امنیت روانی فردی و گروهی هر دو با وضعیت بهتر سلامت روان ارتباط دارند. بنابراین، مسئولیت ایجاد محیط کاری سالم فقط بر عهده کارکنان نیست و ساختار سازمان نیز اهمیت دارد.

مدیران چگونه امنیت روانی ایجاد می‌کنند؟

مدیران می‌توانند با چند اقدام عملی، فضای امن‌تری در سازمان ایجاد کنند:

• گوش دادن بدون قضاوت: کارکنان باید بتوانند نگرانی‌ها و پیشنهادهای خود را مطرح کنند.

• پذیرش اشتباه: مدیران بهتر است به‌جای سرزنش فوری، از خطاها برای اصلاح فرایندها استفاده کنند.

• شفافیت در تصمیم‌گیری: توضیح دلایل تصمیم‌های مهم، اعتماد کارکنان را تقویت می‌کند.

• حمایت از همکاری گروهی: فرصت گفت‌وگو و حل مسئله مشترک، روابط کاری را بهبود می‌دهد.

• مقابله با تحقیر و آزار: سازمان باید برای برخورد با رفتارهای توهین‌آمیز و تهدیدکننده رویه مشخص داشته باشد.

آیا امنیت روانی به‌تنهایی مانع فرسودگی می‌شود؟

این پژوهش از نوع همبستگی و پیش‌بینی‌کننده بود. بنابراین، نتایج آن نشان‌دهنده ارتباط میان امنیت روانی و پیامدهای سلامت روان است، نه اثبات رابطه علت و معلولی.

بااین‌حال، یافته‌ها توجه سازمان‌ها را به عاملی مهم جلب می‌کنند: سلامت روان کارکنان فقط به ویژگی‌های فردی آن‌ها وابسته نیست. روابط میان همکاران، رفتار مدیران و فضای حاکم بر گروه نیز می‌توانند در تجربه استرس و فرسودگی شغلی نقش داشته باشند.

ایجاد محیطی که کارکنان در آن احساس احترام، حمایت و امنیت کنند، می‌تواند گامی مهم برای بهبود کیفیت زندگی کاری و حفظ نیروی انسانی باشد.

شناسنامه و منبع مقاله علمی

• عنوان اصلی مقاله: Psychological Safety as a Predictor of Acute Stress, Well-Being and Burnout in Health and Social Care Workers: A Predictive Correlational Study

• نویسندگان: نیکولا کوگان، مارتین اسمیت و کارن دیکین

• مرجع و مجله: مجله علوم رفتاری، سال ۲۰۲۶، جلد ۱۶، شماره ۳

• شماره ثبت مقاله: DOI: ۱۰.۳۳۹۰/bs16030418

• لینک دسترسی مستقیم: https://doi.org/10.3390/bs16030418