تعامل در ایکس لزوماً به سلامت روان کمک نمی‌کند

فعالیت بیشتر در شبکه‌های اجتماعی همیشه به معنای ارتباط عمیق‌تر یا احساس حمایت بیشتر نیست. پژوهشی تازه درباره کاربران توییتر نشان می‌دهد که تعاملات عمومی ایکس و دریافت بازخورد و انتشار پست‌های بیشتر لزوماً با بهبود سلامت روان ارتباط ندارند.

به گزارش روان۲۴، پژوهشگران در مطالعه‌ای که در سال ۲۰۲۶ در مجله «گزارش‌های رفتار انسان و رایانه» منتشر شد، ارتباط میان فعالیت‌های عمومی کاربران توییتر و شاخص‌های سلامت روان را بررسی کردند. نتایج نشان داد که افزایش تعامل با دیگران یا دریافت واکنش‌های بیشتر، به‌طور مشخص با وضعیت روانی بهتر همراه نیست.

پژوهشگران چه چیزی را بررسی کردند؟

تیم پژوهش داده‌های فعالیت توییتری کاربران را در فاصله سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲ با پاسخ‌های خودگزارشی آن‌ها درباره سلامت روان مقایسه کرد. این بررسی ۳۱۰ بزرگسال را دربر گرفت و پژوهشگران نوع تعامل کاربران و میزان بازخوردی را که از دیگران دریافت می‌کردند، سنجیدند.

آن‌ها رفتارهایی مانند پاسخ‌دادن به کاربران مشخص، انتشار توییت‌های عمومی و دریافت واکنش از دیگران را جداگانه تحلیل کردند. هدف این بود که مشخص شود کدام شکل از فعالیت اجتماعی در توییتر می‌تواند با سلامت روان ارتباط داشته باشد.

بازخورد بیشتر، الزاماً حال بهتر نیست

نتایج پژوهش شواهد اندکی از ارتباط میان تعامل هدفمند با کاربران و بهبود سلامت روان نشان داد. دریافت بازخورد بیشتر نیز به‌تنهایی با وضعیت روانی بهتر ارتباط معناداری نداشت.

پژوهشگران همچنین دریافتند که انتشار توییت‌های عمومی و بدون مخاطب مشخص، به‌خودی‌خود با سلامت روان بهتر ارتباط ندارد. حتی میزان بازخورد دریافتی می‌تواند این رابطه را تغییر دهد؛ به‌طوری‌که با افزایش بازخورد، ارتباط میان انتشار توییت‌های عمومی و بهزیستی روانی منفی‌تر می‌شود.

چرا تعامل آنلاین همیشه احساس حمایت ایجاد نمی‌کند؟

هر تعامل دیجیتال الزاماً یک رابطه اجتماعی معنادار نمی‌سازد. ممکن است کاربر ده‌ها پاسخ، پسند یا بازنشر دریافت کند، اما همچنان احساس تنهایی یا نبود حمایت عاطفی داشته باشد.

پژوهشگران احتمال می‌دهند که ماهیت توییتر، به‌عنوان بستری برای انتشار و تبادل اطلاعات، در این موضوع نقش داشته باشد. بسیاری از ارتباطات عمومی در این فضا کوتاه و گذرا هستند و لزوماً به شکل‌گیری پیوندهای عاطفی پایدار کمک نمی‌کنند. البته این توضیح یک تفسیر احتمالی است و پژوهش به‌تنهایی علت قطعی این رابطه را مشخص نمی‌کند.

محدودیت‌های پژوهش را نباید نادیده گرفت

این مطالعه فقط ۳۱۰ بزرگسال را بررسی کرد و داده‌های آن به فعالیت کاربران در توییتر طی سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲ مربوط می‌شود. بنابراین نمی‌توان نتایج را به همه کاربران، گروه‌های سنی یا شبکه‌های اجتماعی دیگر تعمیم داد.

همچنین پژوهشگران رابطه میان رفتار آنلاین و سلامت روان را بررسی کردند؛ بنابراین یافته‌ها ثابت نمی‌کنند که فعالیت در توییتر مستقیماً باعث بهبود یا تضعیف سلامت روان می‌شود.

کیفیت ارتباط مهم‌تر از تعداد واکنش‌هاست

این یافته‌ها یادآوری می‌کنند که برای ارزیابی تجربه روانی افراد در شبکه‌های اجتماعی، شمار دنبال‌کنندگان، پسندها و پاسخ‌ها معیار کافی نیست. کیفیت رابطه، احساس تعلق و دریافت حمایت واقعی نیز اهمیت دارند.

کاربران می‌توانند به‌جای تمرکز صرف بر افزایش تعامل، به کیفیت ارتباطات خود توجه کنند و میان ارتباط عمومی و رابطه حمایتی تفاوت بگذارند. حضور در شبکه‌های اجتماعی زمانی می‌تواند تجربه‌ای سازنده‌تر ایجاد کند که به ارتباط انسانی معنادار منجر شود.