مشکلات مدرسه و افسردگی مادران

پژوهشی جدید نشان می‌دهد مشکلات حضور کودکان در مدرسه ممکن است بیشتر از آنکه پیامد افسردگی مادران باشند، با افزایش علائم افسردگی در مادران در سال‌های بعد ارتباط داشته باشند. این یافته، ضرورت حمایت از والدین به جای سرزنش آنها را در مواجهه با مشکلات حضور در مدرسه برجسته می‌کند.

به گزارش روان۲۴، دانشگاه بریستول گزارش می‌دهد که پژوهشگران برای بررسی این رابطه از داده‌های دو مطالعه طولی در بریتانیا استفاده کردند. یکی از این مطالعات، «مطالعه طولی آوون درباره والدین و کودکان» یا ALSPAC بود و مطالعه دیگر «مطالعه سلامت و رشد کودکان ویرال» نام داشت.

مشکلات حضور در مدرسه چه تأثیری دارند؟

پژوهشگران داده‌های ۶۳۷۵ شرکت‌کننده در مطالعه ALSPAC و ۷۱۸ شرکت‌کننده در مطالعه WCHADS را بررسی کردند. آنها تلاش کردند مشخص کنند که ابتدا کدام عامل ظاهر می‌شود: مشکلات حضور کودک در مدرسه یا علائم افسردگی مادر.

در مطالعه ALSPAC، رفتارهای مرتبط با اجتناب از مدرسه با افزایش احتمال بروز علائم افسردگی مادر در مراحل بعدی ارتباط داشت. این ارتباط پس از در نظر گرفتن برخی عوامل جمعیت‌شناختی نیز باقی ماند.

اضطراب جدایی مرتبط با مدرسه نیز با افزایش علائم افسردگی مادر ارتباط داشت. در مقابل، افسردگی مادر در مرحله پیشین، پیش‌بینی‌کننده قابل‌توجهی برای مشکلات بعدی حضور کودک در مدرسه نبود.

نتایج مطالعه دوم

پژوهشگران برای بررسی دوباره این الگو، داده‌های مطالعه WCHADS را نیز تحلیل کردند. در این گروه، مشکلات حضور در مدرسه در ۷سالگی با افزایش علائم افسردگی مادر در ۹سالگی ارتباط داشت.

در مقابل، علائم افسردگی مادر در ۷سالگی با مشکلات حضور کودک در مدرسه در ۹سالگی ارتباط معناداری نشان نداد. این الگو در هر دو مطالعه تا حد زیادی مشابه بود.

والدین نباید مقصر شناخته شوند

پژوهشگران می‌گویند مشکلات حضور در مدرسه می‌توانند فشار قابل‌توجهی بر خانواده وارد کنند. والدین ممکن است برای رساندن کودک به مدرسه، مدیریت اضطراب جدایی یا مقابله با اجتناب از مدرسه با چالش‌های مداوم روبه‌رو شوند.

به همین دلیل، پژوهشگران پیشنهاد می‌کنند سیاست‌های مربوط به حضور در مدرسه به جای تمرکز بر سرزنش والدین، حمایت زودهنگام از خانواده‌ها را در اولویت قرار دهند.

مشکلات حضور مدرسه فقط یک مسئله آموزشی نیست

یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد مشکلات حضور در مدرسه می‌توانند پیامدهایی فراتر از عملکرد تحصیلی داشته باشند. فشار ناشی از این مشکلات ممکن است سلامت روان والدین را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

با این حال، پژوهشگران تأکید می‌کنند که این یافته‌ها به معنای رد نقش افسردگی پیشین مادران نیست. همچنین نمی‌توان احتمال اثرگذاری دوطرفه را کاملاً کنار گذاشت. مطالعه بیشتر نشان می‌دهد که در این داده‌ها، شواهد برای حرکت رابطه از مشکلات حضور کودک به سمت افسردگی مادر قوی‌تر بود.

شناسنامه و منبع مقاله علمی

عنوان اصلی مقاله: Examining the direction of association between attendance-related difficulties and maternal depression symptoms in two UK birth cohorts

نویسندگان: جنیفر مک‌گهن، ربکا ام. پیرسون، هالی فریزر، ایمی کمپبل، جزمین هِرن، الیزابت بریث‌ویت، لوسی بوز، جاناتان هیل، هلن شارپ و نیکی رایت

مرجع و مجله: Archives of Women’s Mental Health

سال و شماره: ۲۰۲۶، جلد ۲۹، شماره ۵، مقاله ۱۳۱

تعداد شرکت‌کنندگان: ۶۳۷۵ نفر در ALSPAC و ۷۱۸ نفر در WCHADS

تاریخ انتشار: ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶

DOI: 10.1007/s00737-026-01751-w

PMID: 42771043

لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: مشاهده مقاله علمی در Springer Nature