درمان پذیرش و تعهد برای مشکلات شغلی

پژوهشی جدید نشان می‌دهد یک مداخله روان‌شناختی مبتنی بر درمان پذیرش و تعهد می‌تواند به افرادی که با مشکلات شغلی و تصمیم‌های دشوار حرفه‌ای روبه‌رو هستند، کمک کند. شرکت‌کنندگان پس از این مداخله، بهبود در بهزیستی و انعطاف‌پذیری روان‌شناختی و کاهش پریشانی روانی را گزارش کردند.

به گزارش روان۲۴، انجمن روان‌شناسی آمریکا در گزارشی درباره این پژوهش اعلام کرد که مطالعه در قالب یک کارآزمایی تصادفی‌سازی‌شده انجام گرفت. پژوهشگران ۱۶۴ بزرگسال فرانسوی‌زبان در کبک کانادا را بررسی کردند. میانگین سنی شرکت‌کنندگان ۴۲ سال بود و حدود ۸۱ درصد آنها زن بودند.

درمان پذیرش و تعهد چیست؟

درمان پذیرش و تعهد یا ACT یکی از رویکردهای روان‌شناختی مبتنی بر اصول رفتاری و شناختی است. این رویکرد به افراد کمک می‌کند به‌جای تلاش مداوم برای حذف افکار و احساسات دشوار، رابطه متفاوتی با آنها برقرار کنند.

در این روش، فرد یاد می‌گیرد افکار و هیجان‌های ناخوشایند را بپذیرد و در عین حال بر اساس ارزش‌ها و اهداف مهم زندگی خود عمل کند.

پژوهشگران در مطالعه جدید، همین اصول را برای افرادی به کار گرفتند که با چالش‌هایی مانند فرسودگی شغلی، نارضایتی از کار، تغییر مسیر حرفه‌ای یا پیدا کردن شغل مواجه بودند.

چه کسانی در پژوهش شرکت کردند؟

این پژوهش ۱۶۴ بزرگسال فرانسوی‌زبان در کبک کانادا را دربر گرفت. شرکت‌کنندگان شرایط شغلی یکسانی نداشتند.

کمی بیش از نیمی از آنها شغل دائمی داشتند. گروه دیگر شامل افراد دارای شغل موقت، خوداشتغال، بیکار یا در مرخصی استعلاجی بود.

برخی شرکت‌کنندگان در حال تغییر مسیر شغلی بودند. گروهی دیگر از فرسودگی شغلی یا نارضایتی از کار رنج می‌بردند. بعضی افراد نیز برای تصمیم‌گیری درباره مسیر حرفه‌ای خود یا پیدا کردن شغل با مشکل مواجه بودند.

مداخله چگونه انجام شد؟

مداخله در قالب هفت جلسه گروهی آنلاین برگزار شد. هر جلسه حدود دو ساعت و نیم طول کشید.

شرکت‌کنندگان در جلسات درباره افکار و احساسات دشوار مرتبط با شرایط کاری خود صحبت کردند. آنها همچنین ارزش‌های شخصی و حرفه‌ای خود را شناسایی کردند و برای حرکت در مسیر اهداف مهم زندگی برنامه ساختند.

جلسات شامل گفت‌وگوی گروهی، تمرین‌های ذهن‌آگاهی، آموزش و فعالیت‌های فردی بود. پژوهشگران همچنین از شرکت‌کنندگان خواستند برخی تمرین‌ها را در فاصله میان جلسات انجام دهند.

بهزیستی روانی افزایش یافت

شرکت‌کنندگانی که مداخله ACT را دریافت کردند، در مقایسه با گروه انتظار، انعطاف‌پذیری روان‌شناختی بیشتری نشان دادند.

آنها همچنین بهزیستی بیشتر، احساس معنای بیشتر در زندگی حرفه‌ای و پریشانی روانی کمتری گزارش کردند.

این تغییرات تا هفته هفدهم نیز باقی ماند. این زمان حدود ۹ هفته پس از پایان مداخله بود.

انعطاف‌پذیری روان‌شناختی در این رویکرد اهمیت زیادی دارد. فرد انعطاف‌پذیر می‌تواند با وجود تجربه افکار و احساسات دشوار، همچنان بر اساس ارزش‌ها و اهداف خود تصمیم بگیرد.

درمان باعث مشارکت شغلی بیشتر نشد

یکی از یافته‌های جالب پژوهش، تفاوت میان بهزیستی و مشارکت شغلی بود.

با وجود بهبود در بهزیستی و کاهش پریشانی، پژوهشگران افزایش معناداری در میزان درگیری و مشارکت حرفه‌ای شرکت‌کنندگان پیدا نکردند.

به گفته سیمون گرگوار، نویسنده ارشد پژوهش، ACT ممکن است به افراد کمک کند بفهمند چه چیزهایی برای آنها واقعاً اهمیت دارد. این فرایند همیشه به ادامه دادن شغل فعلی منجر نمی‌شود.

ممکن است فرد پس از شناخت بهتر ارزش‌های خود متوجه شود شغل فعلی با اولویت‌هایش سازگار نیست. فرد دیگری نیز ممکن است معنای بیشتری را خارج از محیط کار، برای مثال در خانواده، فعالیت‌های داوطلبانه یا سرگرمی‌ها پیدا کند.

چرا این یافته اهمیت دارد؟

بسیاری از مداخلات مربوط به مشکلات شغلی بر پیدا کردن شغل، افزایش عملکرد یا حفظ موقعیت حرفه‌ای تمرکز می‌کنند.

این پژوهش نگاه متفاوتی ارائه می‌دهد. هدف مداخله فقط کمک به فرد برای ماندن در یک شغل نیست. بلکه فرد می‌تواند با شناخت ارزش‌های خود، رابطه سالم‌تری با کار و مسیر زندگی برقرار کند.

این موضوع برای افرادی که شغل ناپایدار دارند اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. پژوهشگران اشاره کردند که کارکنان دارای شرایط شغلی ناپایدار کمتر در مطالعات مربوط به مداخلات روان‌شناختی محیط کار بررسی شده‌اند.

محدودیت‌های پژوهش

پژوهشگران چند محدودیت را مطرح کردند. مطالعه، اثربخشی ACT را با سایر روش‌های روان‌شناختی یا مداخلات شغلی مقایسه نکرد.

همچنین بسیاری از داده‌ها بر اساس گزارش خود شرکت‌کنندگان جمع‌آوری شدند. پژوهشگران نیز میزان انجام تمرین‌های خارج از جلسات را به‌طور مستقل بررسی نکردند.

از سوی دیگر، نویسندگان مطالعه میزان پایبندی تسهیل‌کنندگان به اجرای دقیق مداخله را به‌صورت مستقل ارزیابی نکردند. بنابراین برای بررسی اثربخشی این رویکرد در گروه‌های مختلف، پژوهش‌های بیشتری لازم است.

نتیجه‌گیری

پژوهش جدید نشان می‌دهد یک مداخله هفت‌جلسه‌ای مبتنی بر درمان پذیرش و تعهد می‌تواند به افرادی که با مشکلات شغلی و حرفه‌ای روبه‌رو هستند کمک کند.

شرکت‌کنندگان پس از مداخله انعطاف‌پذیری روان‌شناختی، بهزیستی و معنای حرفه‌ای بیشتری داشتند و پریشانی روانی کمتری گزارش کردند. این تغییرات تا ۹ هفته پس از پایان مداخله نیز ادامه داشت.

با این حال، مداخله مشارکت شغلی افراد را به شکل معناداری افزایش نداد. یافته‌ها نشان می‌دهند هدف اصلی ACT ممکن است صرفاً افزایش درگیری با شغل نباشد؛ بلکه این روش می‌تواند به افراد کمک کند جایگاه کار را در یک زندگی معنادار بهتر بشناسند.

شناسنامه و منبع مقاله علمی

عنوان اصلی مقاله:
An intervention based on Acceptance and Commitment Therapy for people experiencing work- or career-related difficulties: A randomized controlled trial

نویسندگان:
Maryse Damecour، Marina Doucerain، Lise Lachance و Simon Grégoire

مرجع و مجله:
مجله «روان‌شناسی مشاوره» (Journal of Counseling Psychology)، ۲۰۲۶

نوع پژوهش:
کارآزمایی تصادفی‌سازی‌شده کنترل‌شده

تعداد شرکت‌کنندگان:
۱۶۴ بزرگسال فرانسوی‌زبان در کبک کانادا

تاریخ انتشار:
۲۹ اکتبر ۲۰۲۶

DOI:
10.1037/cou0000900

لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی:
مقاله اصلی در انجمن روان‌شناسی آمریکا